Fizjoterapia w dalece zaawansowanym pierwotnym obrzęku chłonnym kończyny dolnej: opis przypadku i przegląd literatury - Kurpiewska, Joanna; Grądalski, Tomasz; Ochałek, Katarzyna (Medycyna Paliatywna/Palliative Medicine, 2017)
Kluczem do sukcesu w leczeniu obrzęku limfatycznego pozostaje fizjoterapia i stosowanie się do zaleceń terapeutów. Leczenie operacyjne powinno być zarezerwowane dla chorych niepoddających się fizjoterapii i stosowane zawsze w połączeniu z kompresjoterapią podtrzymującą. Prezentujemy przypadek skutecznego leczenia fizjoterapeutycznego u młodej kobiety z zaniedbanym, masywnym, pierwotnym obrzękiem limfatycznym kończyny dolnej, uprzednio poddanej rozległej resekcji tkanek. Trwająca rok kompleksowa fizjoterapia powikłana odleżynami wymagała przyjęcia do hospicjum i stosowania przez 10 miesięcy terapii podciśnieniowej. Uzyskana redukcja objętości zajętej kończyny i obrzęku odpowiednio o 69,4 i 88,2% zwiększyła możliwości ruchowe chorej, poprawiając jej zdolność do samoobsługi. Wdrożony program terapeutyczny pozwolił na utrzymanie efektów terapii przez kolejne 3 lata. Nawet w dalece zaawansowanych i zaniedbanych obrzękach kompleksowa fizjoterapia może okazać się skuteczna. Opieka nad chorymi z obrzękiem wymaga istnienia sieci ośrodków oferujących wysokiej jakości terapie o udowodnionej naukowo skuteczności, w pełni refundowane i dostosowane do indywidualnych potrzeb.