Przyzwojak opuszki żyły szyjnej z przerzutami do węzłów chłonnych – opis przypadku - Kubiak, Maria; Reszke, Joanna; Ziółkowska, Ewa (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2005)
Przyzwojaki ( paraganglioma, chemodectoma, glomus tumors ) są guzami pochodzenia neurogennego, rozwijającymi się z komórek przyzwojowych niechromochłonnych na drodze ich embrionalnej migracji od podstawy czaszki do łuku aorty. Przyzwojaki głowy i szyi są guzami rzadkimi – stanowią 0,6 proc. nowotworów głowy i szyi oraz 0,03 proc. wszystkich nowotworów. Spośród całej grupy ok. 5 proc. przypadków wykazuje cechy złośliwości. Większość przyzwojaków charakteryzuje się powolnym rozrostem miejscowym, dając objawy kliniczne wynikające z naciekania miejscowego lub ucisku na struktury sąsiednie. Podstawowe znaczenie w diagnostyce przyzwojaków odgrywają tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny oraz arteriografia tętnicy szyjnej. Angiografia tętnicy szyjnej obrazuje stopień unaczynienia guza, naczynia zasilające i pozwala ustalić stan krążenia obocznego, co ma szczególne znaczenie przy określaniu ryzyka operacji. Chirurgiczne radykalne usunięcie kłębczaka, poprzedzone przedoperacyjną embolizacją naczyń jest leczeniem z wyboru zmian o niskim stopniu zaawansowania. Leczenie chirurgiczne stadiów zaawansowanych najczęściej ogranicza się do cytoredukcji i obarczone jest licznymi powikłaniami pod postacią krwawienia oraz uszkodzenia struktur nerwowych. Radioterapia jest powszechnie stosowaną samodzielną metodą leczenia zaawansowanych miejscowo stadiów choroby oraz kłębczaków po niepełnej resekcji chirurgicznej. Prezentowany opis przypadku jest zgodny z doniesieniami o klinice tak rzadkiego nowotworu, jakim jest przyzwojak. W terapii zastosowano skojarzenie chirurgii i uzupełniającej teleradioterapii. Uzyskano częściową regresję guza w badaniach obrazowych oraz zmniejszenie nasilenia objawów klinicznych.