Objaw Raynauda jako problem interdyscyplinarny - Górska, Karolina; Szczerkowska-Dobosz, Aneta; Purzycka-Bohdan, Dorota; Stawczyk-Macieja, Marta; Wierzba, Karol; Nowicki, Roman (Dermatology Review/Przegląd Dermatologiczny, 2017)
Objaw Raynauda jest jedną z najczęstszych reakcji skurczowych naczyń krwionośnych, zazwyczaj dotyczy palców rąk i stóp. Choroba Raynauda, inaczej zwana pierwotnym objawem Raynauda, jest rozpoznawana, gdy przyczyna schorzenia jest nieznana. Zespół Raynauda lub wtórny objaw Raynauda współtowarzyszy innym chorobom. Najczęstszym czynnikiem prowokującym skurcz naczyń jest ekspozycja na zimno. Charakterystyczny obraz kliniczny zwykle pozwala na szybkie ustalenia rozpoznania. Objaw Raynauda u większości chorych nie wymaga leczenia farmakologicznego, ale u niektórych osób objawy są nasilone i farmakoterapia staje się niezbędna. Leki z grupy antagonistów wapnia są często stosowane w leczeniu pierwszego rzutu. Alternatywne formy terapii obejmują: inhibitory konwertazy angiotensyny, leki 1-adrenergiczne, inhibitory fosfodiesterazy 5, antagonistów endoteliny, azotany, przeciwutleniacze, statyny, toksynę botulinową, a nawet autologiczne przeszczepy tkanki tłuszczowej.