Obserwacja zmian w układzie krążenia i stanu dermatologicznego u chorych z twardziną ograniczoną - Bergler-Czop, Beata; Dukalska, Maria; Rokicki, Władysław; Markiewicz-Łoskot, Grażyna; Lis, Anna; Bilewicz-Wyrozumska, Teresa (Advances in Dermatology and Allergology/Postępy Dermatologii i Alergologii, 2005)
Po 10 latach ponownie przeprowadzono badanie układu krążenia i ocenę stanu dermatologicznego u 29 osób z rozpoznaniem twardziny ograniczonej (obecny wiek od 12 do 28 lat, średnio 18,1 roku ±3,9), 18 płci żeńskiej i 11 płci męskiej. W Klinice Kardiologii Dziecięcej przeprowadzono, jak poprzednio: badanie przedmiotowe, zapis EKG, 24-godzinny zapis EKG metodą Holtera, test wysiłkowy na bieżni ruchomej wg protokołu Bruce’a, badanie echokardiograficzne połączone z oceną dopplerowską. W Klinice Dermatologii stan dermatologiczny oceniano badaniem przedmiotowym, a zmiany na podstawie szczegółowego wywiadu, dokumentacji fotograficznej oraz wpisów w historiach chorób i kartotekach leczenia ambulatoryjnego. Chorym wykonano również badania radiologiczne klatki piersiowej, dłoni i górnego odcinka przewodu pokarmowego oraz badania surowicy krwi w kierunku przeciwciał przeciwjądrowych. Podobnie jak przed 10 laty, w standardowym badaniu EKG stwierdzono głównie niepełny blok prawej odnogi pęczka Hisa. W badaniu 24-godzinnym EKG metodą Holtera w 75% przypadków stwierdzono zapis prawidłowy. U 25% chorych wykryto niegroźne arytmie nadkomorowe. Nieprawidłowości w badaniu echokardiograficznym, o charakterze niedomykalności zastawkowych, stwierdzono w 2 przypadkach. W próbie wysiłkowej (wg protokołu Bruce’a) u 2 chorych prowokowano zaburzenia rytmu. Badanie dermatologiczne wykazało poprawę stanu miejscowego u ponad 13% chorych. Natomiast u 44,8% obserwowano nasilenie zmian skórnych. U pozostałych chorych rejestrowano przebieg stacjonarny. W badaniach radiologicznych u żadnego chorego nie wykazano odchyleń od normy. Przeciwciała przeciwjądrowe stwierdzono u 13,8% chorych. Wyniki badań kardiologicznych nie wskazują na progresję zmian w układzie krążenia u badanej grupy w ciągu ostatnich 10 lat. Natomiast badanie dermatologiczne sugeruje częste pogorszenie stanu skóry lub stacjonarny przebieg choroby. Wydaje się więc, że zmiany skórne w twardzinie ograniczonej nie korelują ze zmianami kardiologicznymi.