Nadwrażliwość alergiczna i niealergiczna na antybiotyki. Wytyczne Sekcji Nadwrażliwości na Leki Polskiego Towarzystwa Alergologicznego - Kurek, Michał; Poziomkowska-Gęsicka, Iwona; Wiśniewska, Małgorzata (Alergologia Polska - Polish Journal of Allergology, 2018)
Popularność rozpoznania „alergia na penicylinę” jest zjawiskiem niepokojącym i kosztownym. Wynika z mylenia pojęć: 1) nadwrażliwość, 2) uczulenie, 3) alergia. Prowadzi do nieuzasadnionego wykluczania z terapii wszystkich antybiotyków β-laktamowych i zastępowania ich antybiotykami z innych grup, które okazują się droższe i bardziej toksyczne. W myśl współczesnych wytycznych europejskich i amerykańskich rozpoznanie swoistej nadwrażliwości na antybiotyk powinno poprzedzać rozpoznanie jej patomechanizmu. Stąd szczególne znaczenie szacowania prawdopodobieństwa zależności przyczynowo-skutkowej między zdarzeniami, na które składają się: 1) podanie (użycie) podejrzanego antybiotyku; 2) niepokojące objawy kojarzone z reakcją nadwrażliwości. Identyfikacja czynnika lub substancji wyzwalającej takie objawy jest równoznaczna z rozpoznaniem swoistej reakcji nadwrażliwości. Kolejnym etapem są działania służące rozpoznaniu IgE-zależnego lub IgE-niezależnego (nadwrażliwość alergiczna), lub innego (nadwrażliwość niealergiczna) mechanizmu reakcji. Podejrzewając nadwrażliwość alergiczną, odwołujemy się do technik wykrywania uczuleń. Ograniczona czułość i swoistość sprawiają, że w praktyce polegamy na testach służących wykrywaniu uczuleń IgE-zależnych na penicyliny i cefalosporyny. Oszacowane wartości predykcyjne testów skórnych powodują, że rozpoznając IgE-zależną nadwrażliwość alergiczną na penicylinę lub cefalosporynę, typujemy bezpieczny antybiotyk zastępczy. Ułatwiają to przedstawione w tym opracowaniu algorytmy. Alternatywą dla penicyliny lub cefalosporyny okazuje się zazwyczaj cefalosporyna, penicylina lub inny antybiotyk β-laktamowy. Nie mniejsze znaczenie ma poprawa jakości diagnostyki reakcji IgE-niezależnych oraz innych niepożądanych reakcji typu B na antybiotyki β-laktamowe i z innych grup. Decyzje dotyczące doboru bezpiecznego leku zastępczego czy też tzw. desensytyzacji pozostają w gestii lekarza prowadzącego. Uważamy, że wprowadzenie proponowanych procedur w kilku współpracujących ze sobą ośrodkach krajowych przyczyni się do poprawy jakości rozpoznań i bezpieczeństwa realizowanych w nich procedur.