Analiza sposobów odpowiedzi na stres zawodowy wśród pielęgniarek - Śniegocka, Magdalena; Śniegocki, Maciej (Nursing Problems / Problemy Pielęgniarstwa, 2014)
Wstęp i cel. Czynnikami wpływającymi na zdrowie człowieka są między innymi warunki związane z wykonywaną pracą zawodową. W pracy pielęgniarek silnymi czynnikami stresowymi są kontakty z pacjentami i członkami ich rodzin, konflikty w relacjach ze współpracownikami oraz przełożonymi. Celem pracy była ocena poziomu stresu w wybranej grupie pielęgniarek oraz charakteru strategii związanych z pracą prezentowanych najczęściej przez pielęgniarki zabiegowe (chirurgiczne i operacyjne). Materiał i metody. Badania przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego za pomocą kwestionariusza ankiety wśród 44 pielęgniarek pracujących na oddziałach zabiegowych na terenie Warszawy. Narzędziem badawczym był wielowymiarowy inwentarz do pomiaru radzenia sobie ze stresem — COPE Carver i wsp., w polskiej adaptacji Juczyńskiego i Ogińskiej-Bulik. Badania uzupełniono pytaniami socjodemograficznymi dotyczącymi wieku, wykształcenia, charakteru wykonywanej pracy. Zadano również pytania dotyczące subiektywnej oceny poziomu stresu, czynników stresowych oraz metod zaradczych. Wyniki. W badaniu uczestniczyły wyłącznie kobiety. Średni wiek badanej grupy wynosił 40,7 lat. Średni staż pracy wynosił 19,1 lat. Najczęstszymi źródłami stresu wskazywanymi przez respondentki były niskie zarobki, nadmiar obowiązków, zwłaszcza czynności administracyjnych, oraz niedobory kadrowe. Odczuwany subiektywny poziom stresu wśród respondentek kształtował się na poziomie 7,1 (w skali 1–10). Analiza danych wykazała, że pielęgniarki < 40. roku życia w pracy zawodowej częściej stosują strategie skoncentrowane na planowaniu i aktywnym radzeniu sobie z problemem oraz zachowania unikowe, polegające głównie na akceptacji sytuacji stresowej. Wnioski. Poziom odczuwanego stresu wśród pielęgniarek zabiegowych należy uznać za wysoki. Stosowanie strategii planowania i aktywnego radzenia sobie z czynnikiem stresowym zależy od wykształcenia. Wiek wpływa na częstość stosowania strategii unikania działań konkurencyjnych oraz poczucie humoru jako sposób łagodzenia przykrych sytuacji. Staż pracy predysponuje do stosowania stylu zachowań skoncentrowanym na problemie i zachowań unikowych. Poziom odczuwanego stresu determinuje zachowania zmierzające do aktywnego rozwiązywania problemu oraz zmierzające do przewartościowania i rozwoju. Problemy Pielęgniarstwa 2014; 22 (4): 503–510