ARTYKUŁ ORYGINALNY Pacjent z zawałem serca z uniesieniem odcinka ST hospitalizowany po 12. godzinie od początku bólu – czy należy rozważać postępowanie inwazyjne? Analiza Rejestru PL-ACS - Gierlotka, Marek; Gąsior, Mariusz; Wilczek, Krzysztof; Kalarus, Zbigniew; Poloński, Lech (Advances in Interventional Cardiology/Postępy w Kardiologii Interwencyjnej, 2005)
Doniesienia o skuteczności angioplastyki wieńcowej (PCI) u chorych z zawałem serca z uniesieniem odcinka ST (STEMI) hospitalizowanych po 12 godzinach bólu są nieliczne, a zalecenia nie definiują obecnie jednoznacznie strategii postępowania w tej grupie pacjentów. Celem analizy było przedstawienie sposobu leczenia chorych ze STEMI hospitalizowanych po 12. godzinie bólu, ze szczególnym uwzględnieniem PCI i jej wyników. Metodyka: Do analizy włączono wszystkich pacjentów ze STEMI zarejestrowanych w Ogólnopolskim Rejestrze Ostrych Zespołów Wieńcowych (PL-ACS) w ciągu 12 miesięcy (od października 2003 r. do września 2004 r.) w 72 szpitalach województwa śląskiego. Wyniki: Zawał mięśnia sercowego z uniesieniem ST wystąpił u 5 066 chorych (34,7%) z Rejestru, z czego co 4. chory trafiał do szpitala po 12. godzinie bólu. Wśród chorych przyjmowanych z czasem zawału powyżej 12 godz. strategię inwazyjną (wczesna koronarografia) zastosowano u 308 (24,6%). Chorzy leczeni inwazyjnie byli średnio 7 lat młodsi i mniejszy odsetek w tej grupie stanowiły kobiety. Wstrząs kardiogenny przy przyjęciu stwierdzano podobnie często w obu grupach (10,3% vs 11,0%). Stwierdzono istotnie mniejszą śmiertelność wewnątrzszpitalną (6,8% vs 16,8%; p<0,0001), jak i 30-dniową (8,0% vs 19,7%; p<0,0001) wśród chorych leczonych inwazyjnie. Częstość ponownych zawałów serca, udarów ośrodkowego układu nerwowego, jak i dużych krwawień była porównywalna w obydwu grupach. U chorych z czasem trwania bólu zawałowego powyżej 12 godzin strategia inwazyjna była niezależnym czynnikiem związanym z mniejszą śmiertelnością 30-dniową: względne ryzyko = 0,57; 95% przedział ufności = 0,37–0,88; p=0,011. Wnioski: U wybranych chorych z zawałem serca z uniesieniem odcinka ST z czasem trwania bólu powyżej 12 godzin strategia inwazyjna może zmniejszać śmiertelność krótkoterminową. Obecnie chorzy leczeni inwazyjnie po 12. godzinie zawału są preselekcjonowani i są chorymi mniejszego ryzyka w porównaniu do chorych leczonych nieinwazyjnie.