Rola IMRT w redukcji dawki promieniowania w odbytnicy w trakcie radykalnej radioterapii raka gruczołu krokowego - Ziółkowska, Ewa; Reszke, Joanna; Morgaś, Tomasz; Drzewiecka, Barbara; Makarewicz, Roman (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2005)
Cel pracy: Celem pracy było porównanie dwóch technik napromieniania raka gruczołu krokowego – IMRT vs 3D- -CRT – pod względem dawek zdeponowanych w odbytnicy. Materiał i metody: W badaniu wykorzystano dane (przekroje tomografii komputerowej) 30 pacjentów z rozpoznaniem raka gruczołu krokowego, napromienianych techniką IMRT od października 2002 r. do grudnia 2003 r. w Centrum Onkologii w Bydgoszczy. W systemie planowania leczenia Eclipse 7.1.67 okonturowano obszary tarczowe oraz narządy krytyczne. W Zakładzie Fizyki Medycznej opracowano plany leczenia wiązkami fotonów 15 MV. Dla każdego pacjenta wykonano plany w dwóch technikach: 3D-CRT oraz IMRT. Dla techniki 3D-CRT planowana dawka całkowita w punkcie referencyjnym wynosiła 78 Gy, dawka frakcyjna 2 Gy. Specyfikacja dawki była zgodna z wymogami raportu ICRU nr 50. Dla techniki IMRT planowana dawka całkowita wynosiła 78 Gy, wprowadzono specyfikację dawki w PTV oraz ograniczenia histogramu dawka – objętość dla organów ryzyka, przypisując im odpowiednie współczynniki ważności. Wyniki: Dla techniki IMRT stwierdzono istotne statystycznie zmniejszenie dawki średniej, modalnej, maksymalnej i mediany dawki w odbytnicy (p<0,001). Względne objętości odbytnicy otrzymujące dawki promieniowania większe niż 40, 50, 60, 65, 70, 75 Gy są mniejsze dla planów IMRT (p<0,001). Dla objętości odbytnicy otrzymującej dawkę powyżej 30 Gy, nie uzyskano istotnych statystycznie różnic pomiędzy dwoma technikami. Wnioski: W radioterapii raka gruczołu krokowego przy eskalacji dawki do 78 Gy, w planowaniu 3D-CRT dawki zdeponowane w poszczególnych objętościach odbytnicy znacznie przekroczyły dopuszczalne w literaturze ograniczenia. Zastosowanie planowania techniką IMRT doprowadziło do redukcji dawek promieniowania w odbytnicy do wartości uznanych za bezpieczne.