Genetyczne podstawy empatii afektywnej i poznawczej - Jankowiak-Siuda, Kamila; Krakowska, Natalia; Gaździcka, Katarzyna; Kundziołka, Jan; Topczewski, Jan (Neuropsychiatria i Neuropsychologia/Neuropsychiatry and Neuropsychology, 2019)
W ujęciu wielowymiarowym wyróżnia się dwa aspekty empatii: emocjonalny – współodczuwanie stanów afektywnych i przejawianie troski względem innych, oraz poznawczy – przyjmowanie perspektywy innych prowadzące do ich zrozumienia. Celem pracy jest przegląd doniesień na temat genetycznych podstaw empatii poznawczej i emocjonalnej oraz wskazanie dalszych kierunków badań w tym obszarze. Odziedziczalność aspektu poznawczego empatii wynosi 0,26, a emocjonalnego 0,30. Oznacza to, że w dużym stopniu zróżnicowanie empatii jest kształtowane pod wpływem środowiska. Chociaż wskazuje się, że 25 genów (w tym 37 polimorfizmów), głównie genów kodujących receptory dla oksytocyny i wazopresyny oraz genów układów neurotransmiterów (np. serotoniny, dopaminy), genów kodujących kanabinoidy i opioidy, jest powiązanych z aspektami empatii afektywnej i poznawczej, to wciąż brakuje danych pokazujących ich wzajemne oddziaływanie oraz interakcję ze środowiskiem. Grupa genów biorących udział w empatyzowaniu, ściśle związanych z regulacją ekspresji genów (geny kodujące czynniki transkrypcyjne, czynniki wzrostu i rozwoju, np. gen ZNF804A czy gen BDNF), otwiera możliwości wypełnienia tej luki. Ekspresja tych genów ściśle łączy się z plastycznością układu nerwowego i może mieć bezpośredni związek z rozwojem empatii nie tylko w pierwszych etapach życia, lecz także w trakcie różnych oddziaływań środowiskowych, takich jak trening umiejętności rodzicielskich czy programy edukacyjne dla dzieci, mających na celu modelowanie empatycznych zachowań.