Rola radioterapii w leczeniu raka gruczołu krokowego - A. Jereczek-Fossa, Barbara (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2003)
Podstawowymi metodami leczenia raka gruczołu krokowego ograniczonego do stercza są zabieg chirurgiczny i napromienianie. Dotychczas przeprowadzono głównie pośrednie porównania tych metod, wykazując ich podobną skuteczność. Różnią się one natomiast profilem objawów niepożądanych (po zabiegu operacyjnym obserwuje się zaburzenia erekcji oraz upośledzenie czynności układu moczowego, natomiast po napromienianiu – odczyny ze strony jelita grubego). Rozwój technik obrazowania i radioterapii pozwolił na znacznie dokładniejszą ocenę zasięgu guza oraz zwiększenie dawki na ten obszar, z oszczędzeniem sąsiadujących narządów. Wprowadzenie tych innowacji do praktyki klinicznej, wraz ze wzrostem liczby raków stercza wykrywanych we wczesnym stadium powoduje, że radioterapia jest coraz częściej proponowaną metodą leczenia tego nowotworu. Wyniki leczenia napromienianiem raka stercza są dobre w odniesieniu do guzów w stopniu T1, gdzie odsetki 15-letnich przeżyć sięgają 85 proc., natomiast w stopniach T2 i T3 wynoszą odpowiednio 65–68 proc. i 44–75 proc. Oprócz klinicznego stopnia zawansowania wyniki leczenia są zależne od stopnia złośliwości wg Gleasona oraz stężenia PSA w surowicy. Istnieją 2 metody radioterapii raka stercza: napromienianie wiązką zewnętrzną oraz brachyterapia (dosterczowe wszczepy źródeł izotopów promieniotwórczych). W konwencjonalnym napromienianiu raka stercza wiązką zewnętrzną stosuje się najczęściej technikę kilku pól wlotowych, co umożliwia podanie dawki rzędu 64–66 Gy. Stosowanie wyższych dawek wiąże się z wysokim ryzykiem późnych odczynów popromiennych, zwłaszcza ze strony odbytnicy. Z drugiej strony w raku stercza istnieje najpewniej istotna zależność między podaną dawką napromienienia a prawdopodobieństwem miejscowego wyleczenia. Wprowadzone w ostatnich latach trójwymiarowe napromienianie konformalne oraz modulacja intensywności napromieniania umożliwiają podanie znacznie wyższych dawek, co w konsekwencji powinno doprowadzić do dalszej poprawy wyników leczenia.