Brachyterapia HDR nowotworów skóry – doświadczenie Wielkopolskiego Centrum Onkologii - Skowronek, Janusz; Chicheł, Adam; Piotrowski, Tomasz (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2005)
Cel pracy: Analizie poddano grupę chorych na nowotwór skóry leczonych metodą brachyterapii HDR. Materiał i metody: Od maja 1999 r. do maja 2004 r. leczono metodą brachyterapii HDR w Wielkopolskim Centrum Onkologii 179 chorych na nowotwór skóry. W grupie było 93 mężczyzn (52 proc.) i 86 kobiet (48 proc.), w wieku od 27 do 96 lat (średni wiek – 70,8 lat). Najczęściej rozpoznano raka podstawnokomórkowego (n=102, 57 proc.) i raka płaskonabłonkowego (n=52, 29 proc.). W większości przypadków rozpoznano nowotwór we wczesnym stopniu zaawansowania klinicznego (T1 – n=79, 44,1 proc. chorych, T2 – n=60, 33,5 proc. chorych). Dawka całkowita HDR wynosiła od 50 do 60 Gy w 5–6 frakcjach po 10 Gy, najczęściej zastosowano schemat 6 frakcji po 10 Gy (n=110, 61,5 proc. chorych). Uzyskane wyniki porównano z wybranymi czynnikami rokowniczymi: wiekiem, płcią, zaawansowaniem klinicznym, umiejscowieniem guza, histopatologią oraz metodą leczenia. Wyniki: Całkowitą remisję (CR) ocenianą po 4 tyg. od zakończenia leczenia uzyskano u 152/179 chorych (84,9 proc.), częściową remisję (PR) – u 16 (8,9 proc.), brak remisji (NR) – u 9 (5 proc.), progresję stwierdzono u 1 chorego, 1 chory zmarł na udar mózgu przed zakończeniem leczenia. Wykryto istotną statystycznie zależność między stopniem remisji a zaawansowaniem klinicznym wg TNM, umiejscowieniem guza i metodą leczenia ( Principal Component Analysis ). Nie wykryto takiej zależności dla płci, wieku i rozpoznania histopatologicznego. Po 12 mies. CR stwierdzono u 146/179 chorych (81,6 proc.), progresję – u 16 chorych (8,9 proc.), zmarło 5 chorych (2,8 proc.), o 12 chorych (6,7 proc.) brak danych. Powikłania wczesne oceniono po 4 tyg. od zakończenia leczenia: u wszystkich chorych wystąpił odczyn popromienny; odpowiednio: 1. stopnia – 126 (70,4 proc.), 2. stopnia – 31 (17,3 proc.), 3. stopnia – 22 (12,3 proc.). Wśród powikłań późnych (ocenionych po więcej niż 6 mies. od zakończenia leczenia) stwierdzono najwięcej powikłań 1. stopnia (n=66/179, 36,9 proc.), 2. stopnia (n=21, 11,7 proc.) i 3. stopnia (n=6, 3,4 proc.). Wnioski: 1. Brachyterapia HDR jest skuteczną metodą leczenia nowotworów skóry. Pozwala uzyskać wysoki odsetek wyleczeń, związany z akceptowalną liczbą powikłań oraz zmniejsza koszty leczenia. 2. W niektórych sytuacjach klinicznych (rozległe zmiany skórne na czaszce, w pobliżu oczu, na nosie) brachyterapia umożliwia znaczną redukcję dawki w otaczających zdrowych tkankach. 3. W analizowanym materiale klinicznym stwierdzono wyższy odsetek kontroli miejscowej u chorych w niższym stopniu zaawansowania, leczonych z założeniem radykalnym oraz z umiejscowieniem guza na twarzy.