Drogowskazy leczenia lęku i depresji. Zróżnicowane działanie leków wobec objawów depresji, lęku, zaburzeń snu na przykładzie escitalopramu, duloksetyny, mianseryny, pregabaliny i kwetiapiny - Murawiec, Sławomir (Psychiatria Spersonalizowana / Personalized Psychiatry, 2022)
Praca przedstawia zagadnienia dotyczące leczenia zaburzeń depresyjnych i lękowych w aspekcie praktycznym. W pierwszej części przedstawiono koncepcję profilowania doboru działania leku do profilu indywidualnych potrzeb pacjenta oraz koncepcję „psychofarmakologii swoistego leku”. Wybierając lek w terapii depresji i/lub lęku, należy uwzględnić indywidulane cechy pacjenta dotyczące jego osobowości, wartości, powodów zgłoszenia się do leczenia, oczekiwań wobec terapii i założonych dalszych celów życiowych przy jej powodzeniu. Rozciągają się one szeroko – od charakterystyki pewnych wymiarów uwarunkowanych biologicznie (np. stopień zapotrzebowania na nowe bodźce i stymulacje, poziom agresywności, neurotyzmu czy ekstrawersji) po wymiar obejmujący wyznawany system wartości i przekonań (np. przekonania co do akceptacji lub braku akceptacji uzyskiwania pomocy farmakologicznej). Jest to wymiar całej osoby danego pacjenta, a wychwycenia przez lekarza wymagają tu te jego cechy i właściwości, które mogą mieć znaczenie w kontekście wyboru leczenia. W odniesieniu do danego leku należy uwzględnić jego indywidualne cechy jako substancji o konkretnym oddziaływaniu na procesy fizjologiczne i patofizjologiczne, przy czym to rozumienie indywidulanych cech działania leku wykracza poza bardziej tradycyjne ujęcia ograniczające się do prawideł, że jest to lek o działaniu przeciwdepresyjnym i/lub przeciwlękowym. Obecnie dysponujemy już wiedzą bardziej szczegółową i odnoszącą się do konkretnych wymiarów psychobiologicznego działania, opisującą wpływ substancji zakwalifikowanych do danej grupy leków na procesy psychiczne i fizykalne osób nimi leczonych. W drugiej części artykułu na podstawie opisów przypadków osób leczonych escitalopramem, duloksetyną, pregabaliną, mianseryną i kwetiapiną zarysowano propozycje sytuacji klinicznych, w których zastosowanie tych leków było korzystne w subiektywnym odbiorze pacjentów, natomiast w ocenie obiektywnej prowadziło do ustępowania objawów depresyjnych.