Epidemiologia, patofizjologia oraz diagnostyka jaskry zapalnej i nadciśnienia ocznego w przebiegu zapalenia błony naczyniowej - Łazicka-Gałecka, Monika; Guszkowska, Maria; Gałecki, Tomasz; Dziedziak, Jacek; Kamińska, Anna; Szaflik, Jacek P. (Klinika Oczna / Acta Ophthalmologica Polonica, 2023)
Jaskra zapalna (uveitic glaucoma – UG) obejmuje szerokie spektrum zaburzeń prowadzących do wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego i pojawienia się uszkodzenia jaskrowego nerwu wzrokowego u pacjentów z towarzyszącym zapaleniem błony naczyniowej (ZBN). Leczenie jaskry u pacjentów z ZBN wymaga dokładnego podejścia diagnostycznego i terapeutycznego, często multidyscyplinarnego, aby uzyskać odpowiednią kontrolę reakcji zapalnej i podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego (intraocular pressure – IOP). Naukowcy zdołali określić czynniki ryzyka wystąpienia podwyższonego IOP u pacjentów chorujących na ZBN, co pozwoliło w praktyce na wyodrębnienie grup pacjentów wymagających szczególnej uwagi. Różnorodność mechanizmów rozwoju jaskry zapalnej jest związana przede wszystkim z rodzajem ZBN. W większości przypadków aktywnego stanu zapalnego mamy do czynienia ze spadkiem IOP z powodu zmniejszenia produkcji cieczy wodnistej oraz zwiększenia odpływu naczyniówkowo-twardówkowego. Czasem jednak dochodzi do podwyższenia IOP, między innymi w trakcie aktywnego zapalenia beleczkowania (trabeculitis), głównie w ZBN o etiologii herpetycznej. Przewlekły proces zapalny może powodować zmiany bliznowaciejące i remodeling w obrębie kanału Schlemma, kanalików zbiorczych oraz samego beleczkowania, zwiększając opór dla odpływu cieczy wodnistej. Wzrost IOP w mechanizmie zamknięcia kąta przesączania u pacjentów z aktywnym ZBN odbywa się najczęściej przez tworzenie zrostów tylnych, zrostów przednich lub błon neowaskularnych w samym kącie przesączania. Należy liczyć się z możliwością jatrogennego wywołania wzrostu IOP u pacjentów z ZBN w trakcie stosowania glikokortykosteroidów – głównie miejscowo, ale również ogólnie. Ustalenie prawidłowego rozpoznania ZBN oraz regularna ocena pacjenta w kierunku uszkodzenia jaskrowego jest bardzo ważne. Prawidłowa diagnoza pozwala na szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia przeciwzapalnego i uniknięcie długoterminowych skutków tlącego się stanu zapalnego.