Depresja u osób starszych – pozycja wortioksetyny - Staniec-Kutera, Milena; Waszkiewicz, Napoleon (Psychiatria Spersonalizowana / Personalized Psychiatry, 2023)
W Polsce u prawie 25% seniorów występują nasilające się z wiekiem objawy depresyjne. Wpływają one destrukcyjnie na zdrowie psychiczne, w tym również na funkcje poznawcze, a także na sprawność fizyczną czy rolę w społeczeństwie. Skutkuje to podążaniem w kierunku niepełnosprawności i rezygnacją z życia. Występowanie chorób somatycznych, tak rozpowszechnionych w tej populacji, jest jednym z istotnych czynników ryzyka pojawienia się depresji, wpływających w znaczący sposób na rozpoczęcie właściwego leczenia. Z tego powodu włączane farmaceutyki powinny się cechować wysokim bezpieczeństwem stosowania, niskim ryzykiem interakcji oraz dobrym profilem tolerancji. Niezwykle ważne w leczeniu zaburzeń depresyjnych (major depressive disorder – MDD) u osób starszych jest także, jednoczesne z redukcją objawów depresyjnych, prokognitywne działanie leku przeciwdepresyjnego. Chociaż depresja jest częstym zjawiskiem u pacjentów z demencją, dane dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa leków przeciwdepresyjnych w tej populacji są ograniczone. Wortioksetyna działa jako modulator aktywności receptora 5-HT oraz jako inhibitor transportera 5-HT, wpływając tym samym na aktywność kilku układów neuroprzekaźników biorących udział w regulacji nastroju i funkcji poznawczych, w tym nie tylko układu serotoninergicznego, lecz także układu noreadrenaliny, dopaminy, histaminy, acetylocholiny, kwasu γ-aminomasłowego i glutaminianu. W przypadku starszych pacjentów chorujących na zaburzenia depresyjne szczególnie atrakcyjnymi cechami wortioksetyny mogą być: widoczny brak sedacji, brak zmiany masy ciała, niepokojących zmian parametrów życiowych czy parametrów elektrokardiogramu oraz niskie ryzyko interakcji lekowych czy występowania dotkliwych działań niepożądanych. Wortioksetyna ma korzystny wpływ na sprawność psychomotoryczną i poznawczą, co może się przełożyć na dodatkowe korzyści w zakresie bezpieczeństwa w porównaniu z innymi lekami przeciwdepresyjnymi. Substancja ta jest skuteczna w znoszeniu objawów depresji, w tym zaburzeń funkcji poznawczych, a także bezpieczna, co ma istotne znaczenie przy wprowadzaniu leku u osób starszych. Wortioksetyna jest rekomendowana jako lek pierwszego rzutu w leczeniu depresji u osób starszych przez Polskie Towarzystwo Psychiatryczne (PTP) oraz Canadian Network for Mood and Anxiety Treatments (CANMAT). Polskie Towarzystwo Psychiatryczne dodatkowo zaleca stosowanie tej substancji jako leku pierwszego wyboru w leczeniu depresji u pacjentów z towarzyszącymi chorobami somatycznymi.