Receptura brakujących haptenów diagnostycznych z Polskiej Serii Podstawowej do wykrywania alergii kontaktowej na leki - Śpiewak, Radosław; Maciejewska, Aldona; Niwiński, Krzysztof (Alergologia Polska - Polish Journal of Allergology, 2024)
Konieczność uwzględnienia leków w rutynowo wykonywanych testach płatkowych wynika z częstości występowania alergii kontaktowej na te hapteny oraz ich obecności w składzie wielu popularnych preparatów. Aktualna Polska Seria Podstawowa do testów płatkowych obejmuje 7 leków testowanych indywidualnie (siarczan neomycyny, siarczan gentamycyny, budezonid, 21-piwalan tiksokortolu) lub w Mieszance kain III (benzokaina, dibukaina, tetrakaina). Po 2021 roku dostępność haptenów lekowych uległa ograniczeniu ze względu na toczący się w całej Europie i nierozstrzygnięty dotąd spór na temat kwalifikacji prawnej i sposobu rejestracji haptenów diagnostycznych. Obecne przeszkody dotyczące haptenów diagnostycznych nie zmieniły sytuacji epidemiologicznej i konieczność testowania z lekami nadal pozostaje kanonem alergologii i dermatologii. Dlatego obecnie dostępny Polski Standard I (najczęściej uczulające hapteny z wyłączeniem leków) należy we własnym zakresie uzupełnić o leki. Dostępne w aptekach leki gotowe nie są optymalnymi zamiennikami z powodu istotnych różnic w stężeniach oraz sposobie aplikacji tych samych substancji jako haptenów diagnostycznych w porównaniu z ich zastosowaniami leczniczymi. Problem mogą stanowić ponadto niektóre substancje pomocnicze w preparatach gotowych, które same mają potencjał uczulający. Lepszym rozwiązaniem jest zlecenie wykonania w aptece preparatów recepturowych w stężeniach optymalnych dla testów płatkowych. W niniejszym artykule przedstawiamy receptury preparatów, które mogą zastąpić niedostępne obecnie leki wymienione w składzie Polskiej Serii Podstawowej jako identyczne zamienniki (siarczan neomycyny, siarczan gentamycyny, budezonid) lub jako zamienniki o zbliżonym, a nawet ulepszonym składzie (mieszanki kain). Najtrudniejszym do zamiany jest 21-piwalan tiksokortolu, który aktualnie nie jest dostępny w Polsce w żadnej postaci, a dla którego dostępnym zamiennikiem, lecz nie równoważnikiem, może być alkoholowy roztwór 17-maślanu hydrokortyzonu.