Angiogeneza w guzach złośliwych jajnika u kobiet po menopauzie: przydatność immunohistochemicznej oceny pericytów i gęstości mikronaczyń - Czekierdowska, Sylwia; Czekierdowski, Artur (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2006)
Cel pracy: Porównanie angiogenezy nowotworowej ocenianej jako gęstość mikrokapilar (MVD) i towarzyszących tym naczyniom pericytów w guzach złośliwych jajnika u kobiet. Materiał i metody: Grupa badana obejmowała 77 chorych, wśród których 45 było po menopauzie. Porównano zależności pomiędzy immunohistochemiczną ekspresją aktyny mięśni gładkich (alfa-SMA) oraz desminy, jako markerów pericytów oraz antygenu CD34 jako markera mikronaczyń a typem i stopniem zróżnicowania histologicznego, stadium zaawansowania nowotworów wg FIGO oraz statusem menopauzalnym badanych kobiet. Wyniki: W guzach kobiet przed menopauzą ekspresja CD34 była niższa w porównaniu do pacjentek po menopauzie (p<0,005). Ocena gęstości pericytów przy pomocy oceny ekspresji desminy wykazała, że w badanej grupie mediana dla tego parametru wynosiła 4,8 (zakres 0,0–25,8), przy czym w 12 przypadkach stwierdzono brak reakcji barwnych z przeciwciałem anty-desmina (w tym 3 chore po menopauzie). Gęstość pericytów oceniana przy użyciu markera alfa-SMA wynosiła 10,5 (zakres 2,7–47,0). Wartości mediany gęstości pericytów badanych przy pomocy każdego z markerów nie różniły się istotnie pomiędzy grupami nowotworów w zależności od ich stopnia zróżnicowania histologicznego. Status menopauzalny badanych pacjentek również nie wpływał istotnie na wyniki oceny gęstości pericytów wokół sieci naczyń nowotworowych. Ekspresja alfa-SMA była istotnie skorelowana z ekspresją desminy (R=0,61, p<0,0001). Stwierdzono dodatnią korelację pomiędzy gęstością mikronaczyń identyfikowanych przy pomocy CD34, a liczbą pericytów identyfikowanych zarówno przy pomocy alfa-SMA (R=0,57 p<0,0001), jak i desminy (R=0,40 p=0,0002). Zaobserwowano ponadto ujemną zależność pomiędzy gęstością mikronaczyń a tzw. wskaźnikiem pokrywy pericytów (PCI) ocenianym przy pomocy alfa-SMA (R=-0,35 p=0,001). Wnioski: Na podstawie przeprowadzonych badań sądzimy, że niezależnie od statusu menopauzalnego ocena gęstości pericytów w powiązaniu z analizą mikroangiogenezy może być przydatnym prognostycznie parametrem w różnicowaniu charakteru angiogennego nowotworów złośliwych jajnika u kobiet.