Diagnostyka i postępowanie terapeutyczne u dorosłych z ADHD. Rekomendacje Sekcji Kształcenia Specjalizacyjnego Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego i koalicji organizacji na rzecz osób z ADHD – aktualizacja, 2025 r. - Gondek, Tomasz; Stramecki, Filip; Cieśla, Marta; Ziegart-Sadowska, Karolina; Foryciarz, Kajetana; Główczyński, Patryk; Krupa, Anna Julia; Krysta, Krzysztof; Malec, Anna Karolina; Rewekant, Anna; Szczegielniak, Anna; Szczubiał-Kamińska, Anna; et al. (Psychiatria Spersonalizowana / Personalized Psychiatry, 2025)
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi ( attention deficit hyperactivity disorder – ADHD) to częsty stan neurorozwojowy, występujący u ok. 4% dorosłych. Przesiew zaleca się w grupach ryzyka. Diagnostyka opiera się na pogłębionym wywiadzie klinicznym (≥ 90 min) z oceną występowania objawów w ciągu ostatnich 6 miesięcy lub wcześniej, ich początku przed 12. rokiem życia oraz występowania objawów w co najmniej dwóch obszarach życiowych i ich istotnego wpływu na funkcjonowanie. Badania neuropsychologiczne, neuroobrazowe bądź elektroencefalografia (EEG) nie są rutynowo wskazane, jednak mogą być wykorzystane w diagnostyce ewentualnych współchorobowości. Informacje od bliskich są istotne, jednak brak dostępu do wywiadu przedmiotowego nie wyklucza możliwości rozpoznania ADHD. Odpowiedź na farmakoterapię nie jest kryterium diagnostycznym. Należy uwzględniać strategie kompensacyjne i charakterystykę objawów u kobiet. Postępowanie terapeutyczne jest wielokierunkowe. Podstawą jest psychoedukacja. Interwencje psychospołeczne (terapia CBT/DBT, coaching ) poprawiają funkcjonowanie i mogą być stosowane samodzielnie lub w połączeniu z farmakoterapią, która jest także leczeniem pierwszej linii u osób dorosłych z umiarkowanym lub znacznym zaburzeniem funkcjonowania na tle objawów ADHD. Lekami pierwszego wyboru są długo działające psychostymulanty (metylofenidat w postaciach o przedłużonym uwalnianiu, lisdeksamfetamina), natomiast przy przeciwwskazaniach lub ryzyku nadużywania leków na receptę alternatywą jest atomoksetyna. Podczas leczenia należy monitorować ciśnienie tętnicze (RR), rytm serca (HR), masę ciała i sen. Przed leczeniem trzeba przeprowadzić wywiad sercowo-naczyniowy, u osób obciążonych wskazane jest badanie elektrokardiograficzne (EKG) przed rozpoczęciem terapii. Najczęstsze działania niepożądane to wzrost RR i HR, bezsenność, spadek łaknienia i masy ciała. Współchorobowość jest częsta, na ogół w pierwszej kolejności należy leczyć najbardziej obciążające zaburzenie. Leczenie ADHD zmniejsza m.in. ryzyko zachowań samobójczych, nadużywania substancji psychoaktywnych i wypadków komunikacyjnych.