Badania przesiewowe w raku jelita grubego - Stec, Rafał (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2006)
Rak jelita grubego jest jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych w Polsce. Rocznie rozpoznaje się ok. 11 tys. nowych zachorowań (w krajach Unii Europejskiej – 220 tys.); liczba zgonów z powodu tej choroby sięga zaś 8 tys. (w UE – 112 tys.). Odsetek 5-letnich przeżyć nie przekracza 20 proc. Około 70 proc. inwazyjnej postaci raka jelita grubego rozwija się z polipów gruczolakowatych. Wczesna diagnostyka endoskopowa może zredukować ryzyko rozwoju raka jelita grubego o ponad 50 proc. w kolejnych 10 latach. Zachorowalność na raka jelita grubego wzrasta po 50. roku życia. Od 50 proc. do 70 proc. nowotworów umiejscawia się w końcowym odcinku jelita grubego: w esicy i odbytnicy. Idealne badanie przesiewowe powinno się charakteryzować odpowiednią czułością i specyficznością, musi być tanie, proste do wykonania oraz łatwo dostępne. W skryningu raka jelita grubego osób, u których nie występują żadne objawy choroby, można rozważyć zastosowanie następujących testów: badanie na krew utajoną w kale, badanie per rectum , sigmoidoskopię, test łączony – badanie na krew utajoną w kale oraz sigmoidoskopię, kolonoskopię, wirtualna kolonoskopię, rezonans magnetyczny, wlew doodbytniczy z podwójnym kontrastem oraz marker nowotworowy CEA. Dyskusja na temat najlepszego skryningu w wypadku raka jelita grubego wciąż się toczy. Jaki jest najlepszy skryning raka jelita grubego w Polsce? Nie ma idealnego badania przesiewowego w wypadku raka jelita grubego, każde ma swoje wady i zalety. Wydaje się, że w warunkach polskich optymalnym schematem tego typu badań jest coroczne wykonywanie testu na krew utajoną w kale oraz uzupełniające badanie per rectum u osób po 50. roku życia.