Hormonalna terapia zastępcza a choroby naczyń tętniczych - Dębski, Romuald (Menopause Review/Przegląd Menopauzalny, 2006)
Wpływ stosowania hormonalnej terapii zastępczej na rozwój chorób układu krążenia był przedmiotem badań od lat 80. XX w. Mimo wstępnych obiecujących wyników, w badaniach HERS oraz Nurses Health Study wykazano, że terapia substytucyjna jest nieskuteczna we wtórnej profilaktyce choroby niedokrwiennej serca. Z kolei w badaniu WHI ustalono, że ryzyko zawału serca obniża się, jeśli substytucję prowadzi się przy użyciu wyłącznie estrogenów i wdraża się ją nie później niż 10 lat po menopauzie. Starano się określić optymalny sposób stosowania hormonalnej terapii zastępczej tak, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia powikłań, jakkolwiek często nie pokrywał się on z danymi naukowymi. Zgodnie z zaleceniami wskazania do terapii miały zostać ograniczone. Miała ona być prowadzona krótkoterminowo, przy użyciu znacznie niższych od fizjologicznych dla okresu prokreacyjnego dawek hormonów, pomimo braku przekonujących danych w literaturze. Obecnie uważa się, że najwięcej korzyści przynosi wczesne rozpoczęcie podawania hormonalnej terapii zastępczej, już w wieku okołomenopauzalnym oraz stosowanie minimalnych skutecznych dawek. Rezygnuje się ze sztywnych ograniczeń czasowych. Podawanie preparatów przezskórnych wiąże się ponadto z korzystnym wpływem na poziom CRP i D-dimerów oraz substancji adhezyjnych odgrywających dużą rolę w patogenezie miażdżycy. Dodatkową korzyścią płynącą z korzystania z drogi parenteralnej jest brak aktywacji układu krzepnięcia oraz niekorzystnego wpływu na trójglicerydy.