Artykuł oryginalnyAngioplastyka i stentowanie tętnic szyjnych w profilaktyce udaru niedokrwiennego mózgu: wczesne wyniki rejestru Narodowego Programu Profilaktyki i Leczenia Chorób Układu Sercowo-Naczyniowego POLKARD - Kobayashi, Adam; Bembenek, Jan; Dowżenko, Anatol; Skowrońska, Marta; Sarzyńska-Długosz, Iwona (Advances in Interventional Cardiology/Postępy w Kardiologii Interwencyjnej, 2006)
Wstęp: Udar mózgu jest trzecią co do częstości przyczyną zgonów oraz najczęstszą przyczyną niesprawności osób dorosłych. Miażdżycowe zwężenie tętnic szyjnych odpowiada za około 15–20% wszystkich udarów niedokrwiennych. Endarterektomia jest obecnie uznaną i zalecaną metodą w profilaktyce nawrotów udaru, jak również w profilaktyce pierwotnej. Przezskórna angioplastyka z założeniem stentu jest metodą nowszą i coraz powszechniej stosowaną, ale wymagającą dokładnej oceny skuteczności i bezpieczeństwa w porównaniu z endarterektomią. Metody: Narodowy Program Profilaktyki i Leczenia Chorób Sercowo-Naczyniowych POLKARD ma na celu wprowadzanie i monitorowanie nowych metod leczniczych oraz kontrolowanie jakości leczenia. W ramach programu w latach 2003–2005 refundowane były zabiegi angioplastyki i stentowania tętnic szyjnych w ośrodkach wyłonionych na drodze konkursu, a w latach 2004–2005 prowadzony był rejestr wszystkich procedur przeprowadzonych w ramach tego programu. Zabiegi wykonywano u chorych ze zwężeniami tętnic szyjnych w granicach 50–99%. Wyniki: Przeprowadzono 420 zabiegów, spośród których do rejestru zgłoszono 411. Wszystkie zgłoszone procedury zostały włączone do analizy. W grupie badanej było 71,8% mężczyzn, średni wiek wynosił 65 lat. 42,8% chorych przed zabiegiem przebyło udar niedokrwienny mózgu, 31,9% przemijające zaburzenia krążenia mózgowego ( transient ischaemic attack , TIA). U 28,7% pacjentów nie stwierdzano przed zabiegiem epizodów niedokrwienia mózgu. W ciągu pierwszych 30 dni od zabiegu u 6,8% chorych wystąpił udar niedokrwienny mózgu, u 0,7% – krwotok śródmózgowy, u 3,6% – TIA, u 3,2% – zawał serca. Łączny odsetek ciężkich powikłań wynosił 10,0%. Wnioski: Angioplastyka i stentowanie tętnic szyjnych wydaje się powodować podobną liczbę powikłań we wczesnym okresie jak endarterktomia. W celu oceny jej rzeczywistej wartości w profilaktyce udaru mózgu, zarówno wtórnej, jak i pierwotnej, konieczna jest długoterminowa obserwacja i badania porównawcze z endarterektomią tętnic szyjnych.