Mechanizmy naprawy oksydacyjnych uszkodzeń DNA - Roszkowski, Krzysztof (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2002)
Każda komórka aerobowa w trakcie przemian metabolicznych wytwarza określone ilości reaktywnych form tlenu (RFT). Organizmy aerobowe wykształciły systemy obrony, polegające na wytworzeniu układów enzymatycznych i antyoksydacyjnych osłaniających komórkę przed toksycznymi formami tlenu. Do mechanizmów obronnych należy również zaliczyć systemy naprawcze polegające na wycinaniu zmodyfikowanych zasad azotowych i nukleozydów z DNA. Istnieją 2 uniwersalne ścieżki naprawiające uszkodzenia DNA spowodowane RFT: naprawa przez wycinanie zasad (BER - ang. base excision repair) i naprawa przez wycinanie nukleotydów (NER - ang. nucleotide excision repair ). Odzwierciedleniem w organizmie tych procesów są: poziom 8-oksyguaniny (8-oksyGua) i 8-oksy-2'-deoksyguanozyny (8-oksydG). Naprawa przez wycinanie nukleotydów (NER) jest procesem bardziej złożonym niż BER oraz wymaga ATP jako źródła energii. NER nie jest też tak specyficznym systemem w porównaniu do BER. Usunięciu z DNA mogą ulec zarówno fotodimery pirymidyn, addukty o różnej wielkości podstawnika, jak i część uszkodzeń usuwanych przez BER. Mechanizmy naprawy BER i NER są uniwersalnymi systemami naprawy, funkcjonującymi zarówno w komórkach zdrowych, jak i nowotworowych, poddanych działaniu czynników toksycznych, takich jak chemioterapia czy radioterapia. Istota problemu naprawy uszkodzeń w komórkach nowotworowych jest niewątpliwie złożona i stanowi wyzwanie dla wielu dyscyplin z zakresu biologii molekularnej i kliniki onkologicznej. W pracy, na podstawie bieżącego piśmiennictwa, przedstawiono aktualny stan wiedzy na temat mechanizmów naprawy przez wycinanie zasad i naprawy przez wycinanie nukleotydów uszkodzeń oksydacyjnych DNA.