Ostry odczyn popromienny błon śluzowych u chorych na raka regionu głowy i szyi - Wygoda, Andrzej; Składowski, Krzysztof; Sąsiadek, Wojciech; Hutnik, Marcin (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2007)
Radioterapia odgrywa zasadniczą rolę w leczeniu chorych na raka regionu głowy i szyi, ponieważ jej skuteczność jest porównywalna do leczenia operacyjnego, a ponadto pozwala na zaoszczędzenie narządu i uniknięcie trwałego kalectwa. Działanie promieniowania nie ogranicza się jednak tylko do samego guza nowotworowego, ale obejmuje również otaczające go tkanki zdrowe, wywołując różne objawy kliniczne, będące wyrazem odczynów popromiennych. Podczas radioterapii nowotworów głowy i szyi na pierwszy plan wysuwają się przeważnie objawy związane z ostrym uszkodzeniem popromiennym (zapaleniem) błony śluzowej. Oszczędzające leczenie zaawansowanych przypadków raka regionu głowy i szyi wymaga często zastosowania bardziej agresywnych metod napromieniania, np. niekonwencjonalnego frakcjonowania dawki i/lub chemioterapii skojarzonej z radioterapią. Takie leczenie wzmaga efekt cytotoksyczny w tkankach hierarchicznych, który w jamie ustnej, gardle lub krtani powoduje uszkodzenie dużej powierzchni błony śluzowej i w konsekwencji może prowadzić do znacznego upośledzenia podstawowych czynności organizmu. Obserwacje kliniczne wskazują, że jakkolwiek scenariusz przebiegu ostrego, popromiennego odczynu błony śluzowej jest podobny dla wszystkich napromienianych chorych, to jego nasilenie, a więc intensywność i długość trwania poszczególnych objawów klinicznych jest indywidualna. W związku z tym część chorych poddanych radioterapii dość dobrze toleruje leczenie i odbywa je w warunkach ambulatoryjnych, natomiast inni wymagają intensywnego leczenia wspomagającego prowadzonego w warunkach szpitalnych. W niniejszej pracy przedstawiono aktualny stan wiedzy na temat patogenezy, oceny oraz leczenia ostrego popromiennego odczynu błon śluzowych u chorych na raka regionu głowy i szyi.