Dzielimy się doświadczeniemUpośledzona filtracja kłębuszkowa u chorych ze schorzeniami serca - Rozentryt, Piotr; Nowak, Jolanta; Bronisz, Marek; Brachowska, Agnieszka; Buczek, Małgorzata; Kaszycka, Marta; Michalak, Wojciech; Poloński, Lech (Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska/Polish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, 2007)
Wstęp: Przewlekła choroba nerek jest bardzo poważnym czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, a przy jej obecności należy przewidywać wystąpienie większości ważnych zdarzeń klinicznych. Zależność pomiędzy stężeniem kreatyniny we krwi a filtracją kłębuszkową jest nieliniowa, co oznacza, iż prawidłowemu stężeniu kreatyniny może towarzyszyć upośledzona filtracja. Wykorzystanie wyłącznie stężenia kreatyniny we krwi w ocenie zdolności wydalniczej nerek może prowadzić do niewłaściwych decyzji diagnostycznych (zastosowanie nefrotoksycznego kontrastu) lub terapeutycznych (podanie leku w zbyt wysokiej dawce). Cel: Naszym celem było oszacowanie częstości występowania przewlekłej choroby nerek u chorych hospitalizowanych na dwóch różnych oddziałach kardiologii i określenie czynników sprzyjających obecności prawidłowego stężenia kreatyniny u chorego z obniżoną filtracją kłębuszkową. Materiał i metody: Badaniami objęto 333 chorych (średni wiek: 59,7 lat, 66% mężczyzn). U chorych estymowano filtrację kłębuszkową, posługując się wzorem Cockrofta-Gaulta oraz – za pomocą odpowiedniej ankiety – notowano obecność najważniejszych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego. Badano zależność pomiędzy częstością występowania różnych czynników ryzyka a obecnością przewlekłej choroby nerek, rozumianej jako obecność filtracji kłębuszkowej GFR <60 ml/min x 1,73 m 2 . W dalszym etapie badano czynniki skojarzone z obecnością stężenia kreatyniny we krwi poniżej 1,25 mg/dl (110 µmol/l) i jednocześnie obniżonej filtracji z GFR <60 ml/min x 1,73 m 2 . Wyniki: U 24% badanych chorych GFR estymowana ze wzoru Cockrofta-Gaulta była niższa niż 60 ml/min x 1,73 m 2 . Chorzy ci byli starsi, niżsi i częściej mieli objawy miażdżycy o różnej lokalizacji. Częściej występowały u nich cukrzyca, nadciśnienie tętnicze i hipercholesterolemia, częściej chorzy ci palili tytoń i stwierdzano u nich obciążający wywiad rodzinny, jednakże różnice w tych cechach nie osiągnęły istotności statystycznej. W analizie wieloczynnikowej, w której zmienną zależną była obniżona filtracja, cechami istotnie częściej skojarzonymi z taką sytuacją okazały się jedynie wiek i BMI. U 11% wszystkich chorych filtracji <60 ml/min x 1,73 m 2 towarzyszyło stężenie kreatyniny <1,25 mg/dl. W modelu wieloczynnikowym sytuacja taka kojarzyła się z częstszym występowaniem płci żeńskiej, palenia tytoniu i obecnością cukrzycy. Wnioski: Przewlekła choroba nerek rozpoznana na podstawie obniżonej <60 ml/min x 1,73 m 2 filtracji kłębuszkowej jest obecna u około jednej czwartej chorych hospitalizowanych na oddziałach kardiologii, a u co dziesiątej osoby nie może być rozpoznana badaniem stężenia kreatyniny we krwi. Występowanie trzech prostych cech klinicznych zwiększa ryzyko nierozpoznania upośledzonej filtracji na podstawie badania stężenia kreatyniny we krwi.