Zastosowanie przeszczepów allogenicznych komórek macierzystych szpiku w kombinowanej immunoterapii nowotworów - Mackiewicz, Andrzej; Iżycki, Dariusz; Nawrocki, Sergiusz (Contemporary Oncology/Współczesna Onkologia, 2002)
Allogeniczny przeszczep komórek macierzystych szpiku był pierwotnie wykorzystywany w terapii nowotworów hematologicznych jako strategia warunkująca podtrzymanie hematopoetycznych funkcji szpiku kostnego biorcy po doszczętnej cytoredukcji. Odkrycie reakcji przeszczep przeciw białaczce (GVL) oraz przeszczep przeciw guzowi (GVT), w których przeszczepiane wraz z komórkami macierzystymi szpiku limfocyty T dawcy były w stanie indukować efektywną odpowiedź przeciwnowotworową stanowiło platformę dla zastosowania przeszczepu allogenicznych komórek macierzystych szpiku oraz dożylnego wlewu limfocytów w leczeniu opornych na radio- i chemioterapię nowotworów litych. Obecne badania koncentrują się na dwóch dążeniach: i) wzmocnieniu swoistej odpowiedzi przeciwnowotworowej (przeszczep przeciw guzowi) poprzez zastosowanie kombinowanej immunoterapii nowotworów oraz ii) ograniczeniu wystąpienia potransplantatcyjnego powikłania, jakim jest choroba przeszczep przeciw gospodarzowi. W pierwszym zakłada się, że wcześniejsza immunizacja dawcy szpiku lub komórek hematopoetycznych genetycznie modyfikowana szczepionką komórkową jest w stanie wzbudzić swoiste komórki efektorowe oraz komórki pamięci immunologicznej. W celu uniknięcia powikłania jakim jest GVHD zastosowano przeciwciała monoklonalne przeciwko CTLA-4 blokując cząsteczkę kostymulującą CD28, indukując anergię potencjalnie alloreaktywnych komórek dawcy. Największym wyzwaniem powyższych oraz przyszłych strategii pozostaje selektywne wyeliminowanie choroby przeszczep przeciw gospodarzowi przy zachowaniu efektywnej reakcji przeszczep przeciw guzowi. W przedstawionej poniżej pracy dokonano podsumowania obecnej wiedzy na temat zastosowania alloegenicznych przeszczepów komórek macierzystych w terapii nowotworów oraz omówiono perspektywy wykorzystania modyfikowanych ex vivo komórek efektorowych dawcy w celu wzmocnienia swoistej odpowiedzi przeciwnowotworowej u biorcy.