Artykuł oryginalnyStentowanie tętnic szyjnych z zastosowaniem systemów protekcji mózgu u pacjentów wysokiego ryzyka kardiologicznego – obserwacje 12-miesięczne - Ochała, Andrzej; Kaźmierski, Maciej; Smolka, Grzegorz; Włudarczyk-Michalewska, Aleksandra; Koszutska, Agnieszka; Janas, Piotr; Wojakowski, Wojciech; Jasiński, Marek; Woś, Stanisław; Gąsior, Zbigniew; Tendera, Michał (Advances in Interventional Cardiology/Postępy w Kardiologii Interwencyjnej, 2007)
Wstęp: U pacjentów z krytycznym zwężeniem tętnicy szyjnej wewnętrznej (ang. internal carotid artery – ICA) i wysokim ryzykiem kardiologicznym, kwalifikowanych do zabiegów kardiochirurgicznych, niezbędnym etapem przygotowania jest zabieg naprawczy w obrębie tętnic szyjnych, obecnie wykonywany zarówno tradycyjnie metodą chirurgiczną, jak i poprzez angioplastykę z implantacją stentu (ang. carotid artery stenting – CAS). Cel: Ocena skuteczności i bezpieczeństwa przezskórnego leczenia zwężeń tętnic szyjnych metodą implantacji samorozprężalnych stentów przy zastosowaniu systemów do neuroprotekcji, w grupie pacjentów wysokiego ryzyka kardiologicznego, kwalifikowanych do zabiegów kardiochirurgicznych, w obserwacji 12-miesięcznej. Metody: W okresie od 1 stycznia 2005 roku do 30 marca 2006 roku przeprowadzono zabiegi implantacji stentów do ICA u kolejnych 107 chorych – 75 mężczyzn i 32 kobiet, w wieku 69±5 lat. W analizowanej grupie było 71 (66,4%) symptomatycznych i 36 (33,6%) asymptomatycznych pacjentów. U wszystkich chorych stwierdzono istotną miażdżycę tętnic wieńcowych, chorobę pnia lewej tętnicy wieńcowej lub chorobę wielonaczyniową kwalifikującą do pilnych (do 4 tygodni) zabiegów kardiochirurgicznych. W badanej populacji stwierdzano wysokie ryzyko kardiologiczne, co stanowiło względne przeciwwskazanie do zabiegów endarterektomii tętnic szyjnych (ang. carotid endarterectomy – CEA). Chorzy przed zabiegiem mieli wykonane badanie ultrasonograficzne tętnic szyjnych z pomiarem przepływów metodą Dopplera, a w razie wątpliwości – 64-rzędową tomografię komputerową (ang. multislice CT – MSCT) tętnic zewnątrz- i wewnątrzczaszkowych oraz przy wskazaniach – angiografię tętnic szyjnych jednocześnie z koronarografią. W 3 przypadkach w trakcie zabiegu zastosowano neuroprotekcję proksymalną (2,8%), w pozostałych różne typy protekcji dystalnej. Chorych poddano obserwacji klinicznej w dniu wypisu, po 30 dniach i po 12 miesiącach. Wyniki: Uzyskano 100% skuteczność zabiegów, u wszystkich chorych implantowano stent, w 1 przypadku były to dwa stenty samorozprężalne. Stwierdzono istotne zmniejszenie stopnia zwężenia tętnicy szyjnej wewnętrznej z 82,3±13,4 do 9,8±7,5% (p <0,001). W okresie obserwacji 30-dniowej stwierdzono 2 zgony i 1 udar mózgu, łącznie 3 (2,8%) poważne niepożądane zdarzenia związane przyczynowo z wykonanym zabiegiem CAS, a w trakcie obserwacji rocznej obserwowaliśmy wystąpienie 2 (1,9%) nowych udarów. Wnioski: Zabiegi angioplastyki tętnic szyjnych wykonywane u chorych wysokiego ryzyka kardiologicznego, kwalifikowanych do pomostowania tętnic wieńcowych (ang. coronary artery bypass graft – CABG) w Klinice Kardiochirurgii są zabiegami o wysokiej skuteczności i akceptowalnym ryzyku; stanowią u tej grupy pacjentów rozsądną alternatywę dla chirurgicznej endaterektomii. Dla uzyskania optymalnych wyników konieczna jest odpowiednia kwalifikacja pacjentów, stosowanie właściwej, nowoczesnej farmakoterapii, wykonywanie zabiegów wyłącznie z użyciem neuroprotekcji oraz odpowiednie doświadczenie operatorów.