e-Akademia MAFLD
Choroby wątroby
 
Wyślij
Udostępnij:
 
 

MAFLD – epidemia w dobie pandemii?

Autor: Jakub Moryc |Data: 20.04.2021
 
 
19 kwietnia 2021 r., który był Światowym Dniem Wątroby, podczas konferencji Top Medical Trends odbył się wykład „MAFLD - epidemia w dobie pandemii?” poświęcony metabolicznie zależnej stłuszczeniowej chorobie wątroby.


W spotkaniu udział wzięło czworo znakomitych ekspertów: obesitolog - prof. Magdalena Olszanecka-Glinianowicz, hepatolog - prof. Krzysztof Tomasiewicz, diabetolog - prof. Grzegorza Dzida oraz kardiolog - prof. WUM Filip Szymański.

Wykładowcy jednogłośnie stwierdzili, że zmagając się z epidemią SARS-CoV-2, musimy jednocześnie stawić czoło narastającej fali otyłości, insulinooporności, cukrzycy typu 2, czyli składowym zespołu metabolicznego, w konsekwencji prowadzącym do niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby NAFLD (ang. nonalcoholic fatty liver disease), obecnie zasadnie zmieniającej nazwę na MAFLD (ang. metabolic associated fatty liver disease).

Podkreślono, że w dobie pandemii nasz styl życia zmienił się na coraz bardziej siedzący, także wzorce żywieniowe uległy zmianie na niekorzyść, co doprowadziło do wzrostu częstości występowania powyższych chorób. W ostatnim czasie ewoluuje podejście do diagnozowania i leczenia stłuszczeniowej choroby wątroby. Tradycyjne wyodrębnienie AFLD i NAFLD na podstawie oceny ilości spożywanego alkoholu nie pozwala na pokrycie pełnego zakresu tego problemu. Zdefiniowanie stłuszczeniowej choroby wątroby jako związanej z zaburzeniami metabolicznymi pozwoli na holistyczne podejście do tego złożonego zagadnienia.

Polskie Towarzystwo Chorób Cywilizacyjnych opracowało dekalog faktów i zaleceń dotyczących profilaktyki NAFLD/MAFLD, diagnostyki oraz leczenia już istniejącej choroby.

MAFLD to częsta i niedodiagnozowana choroba, która jest silnie powiązana z cechami zespołu metabolicznego, zwłaszcza z otyłością brzuszną i cukrzycą typu 2. Koniecznie należy dążyć do zdiagnozowania jej przyczyn. MAFLD dotyczy 70-80% populacji chorych na otyłość, gdyż zwiększenie depozytu tłuszczu trzewnego o 1% powoduje wzrost gromadzenia się lipidów w wątrobie o 40%, zaś zwiększenie depozytu tłuszczu podskórnego o 1% powoduje wzrost gromadzenia się lipidów w wątrobie o 20%. U około 1/3 osób z MAFLD rozwinie się niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby (NASH - ang. nonalcoholic steatohepatitis) z możliwością progresji choroby prowadzącą do marskości, a nawet ryzykiem zwiększonej częstości występowania chorób nowotworowych, w tym pierwotnego raka wątrobowokomórkowego (HCC). MAFLD, a zwłaszcza NASH (niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby) są związane ze zwiększonym ryzykiem zachorowalności oraz śmiertelności na tle sercowo-naczyniowym. W grupie chorych z MAFLD istotnie częściej diagnozuje się nie tylko miażdżycę naczyń i związaną z nią chorobę wieńcową, ale również kardiomiopatie, a nawet zaburzenia rytmu serca. MAFLD i choroby sercowo-naczyniowe są objawami powikłań narządowych zespołu metabolicznego i są z sobą powiązane poprzez wiele mechanizmów patofizjologicznych: ogólnoustrojowe zapalenie (podwyższone CRP, IL-6), dysfunkcję śródbłonka, podwyższony poziom homocysteiny, redukcję stężenia adiponektyny, insulinooporność, nasilony stres oksydacyjny, zmieniony metabolizm lipidów (hipertriglicerydemia, niski poziom HDL-cholesterolu), nadkrzepliwość, zaburzoną fibrynolizę - są to mechanizmy, które sprawiają, że MAFLD zwiększa ponaddwukrotnie ryzyko sercowo- naczyniowe. MAFLD wiąże się również z dwukrotnie zwiększonym ryzykiem rozwoju cukrzycy typu 2 i jest silnie związana z mikronaczyniowymi powikłaniami cukrzycy, takimi jak przewlekła choroba nerek (PChN) i retinopatia proliferacyjna.

Absolutnie konieczna jest modyfikacja stylu życia chorych. Zmiana nawyków żywieniowych, zwiększenie wysiłku fizycznego, wprowadzenie ćwiczeń fizycznych i rekreacji winno być priorytetem dla pacjentów z rozpoznaniem MAFLD.

Redukcja masy ciała jest bezwzględnie zalecana dla tych pacjentów. Wykazano, że redukcja masy ciała > 5% pozwala na zmniejszenie stłuszczenia wątroby, natomiast > 10% łączy się z poprawą histologiczną wątroby u pacjentów z rozpoznanym NASH. Zalecenia te mają szczególne znaczenie u osób z chorobami układu sercowo-naczyniowego. Podstawowe zalecenia dietetyczne obejmują ograniczenie kaloryczności posiłków oraz niemniej istotną zmianę jakości spożywanego pokarmu poprzez unikanie pokarmów przetworzonych oraz produktów i napojów zawierających duże ilości fruktozy. Leczenie dietetyczne oraz ruch (modyfikacja stylu życia) stanowią podstawę postępowania terapeutycznego. Farmakoterapia jest wskazana jako leczenie uzupełniające oraz w przypadku braku efektów modyfikacji stylu życia. Terapia chorób współistniejących jest obowiązkowa.

Istnieje konieczność wczesnej diagnostyki MAFLD. Służy do tego przede wszystkim diagnostyka ultrasonograficzna i systematyczne wykonywanie oznaczeń prób wątrobowych: ALT, AST, a także morfologii krwi pełnej. Stopień stłuszczenia i zwłóknienia wątroby można oznaczać, korzystając z kalkulatorów, takich jak NFS (ang. NAFLD fibrosis score) oraz kalkulator FIB-4 (ang. Fibrosis-4). Kalkulatory te oraz elastografia odgrywają zasadniczą rolę przy podejmowaniu decyzji o postępowaniu z pacjentem.

Zaleca się stosowanie leków o działaniu antyoksydacyjnym, witaminę E i kwas ursodeoksycholowy. Duże dawki (800 mg/dobę) mogą prowadzić do normalizacji aktywności aminotransferaz, zmniejszenia stłuszczenia i zapalenia wątroby, a nawet zwyrodnienia balonowego u pacjentów z NASH bez cukrzycy. Większość ekspertów zaleca stosowanie UDCA w dawce 10-15 mg/kg m.c./dobę. Liczne badania wskazują na rolę UDCA w normalizacji aktywności biochemicznej wątroby, obniżenie markerów włóknienia, zwłaszcza u chorych z wczesnymi stadiami włóknienia (F1-F2), a u chorych z rozpoznaniem cukrzycy typu 2 dodatkowo wystąpiła poprawa parametrów gospodarki węglowodanowej (glikemii, insulinooporności i HbA1c). Często zaleca się podawanie UDCA łącznie z witaminą E. Uzyskanie normalizacji aktywności aminotransferaz stanowi wskazanie do kontynuacji leczenia.

Sponsorem transmisji debaty podczas Kongresu TMT była firma PRO.MED.PL. Pełna treść konsensusu/dekalogu MAFLD do ściągnięcia TUTAJ.
 
Patronat naukowy Akademii:

Polska Grupa Ekspertów NAFLD
Przewodniczący - prof. dr hab. n. med. Marek Hartleb
 
 
facebook linkedin twitter
© 2021 Termedia Sp. z o.o. All rights reserved.
Developed by Bentus.
PayU - płatności internetowe