Wydłużenie przeżycia chorych leczonych z powodu chorób nowotworowych oraz wzrost dostępności technik obrazowania ośrodkowego układu nerwowego doprowadziły do zwiększenia wykrywalności przerzutów do mózgu. Najczęściej stwierdza się je w raku płuca (50%), piersi (15–20%), czerniaku (10–15%), raku z nieznanego ogniska pierwotnego (10–15%), raku jelita grubego i nerki. Rokowanie u chorych z przerzutami do mózgu zależy od stanu sprawności, stanu neurologicznego, wieku, liczby przerzutów w mózgu, opanowania ogniska pierwotnego oraz liczby i lokalizacji przerzutów pozaczaszkowych. O przeżyciu chorych decyduje także właściwy dobór leczenia miejscowego i systemowego – obecnie zbyt często stosuje się leczenie suboptymalne, co w części przypadków pozbawia chorych szans na dłuższe przeżycie. Najbardziej użytecznym sposobem doboru właściwego leczenia u chorych z nowo rozpoznanymi przerzutami do mózgu jest kwalifikacja do klasy prognostycznej RPA RTOG. W pracy przedstawiono rolę napromieniania całego mózgowia, radioterapii stereotaktycznej i profilaktycznego napromieniania mózgu z uwzględnieniem wskazań i skuteczności poszczególnych metod leczenia w różnych nowotworach.

Life extension in cancer patients and wide availability of neuroimaging modalities of the brain led to increase of the brain metastases detection. The most common sources of brain metastases are lung cancer (50%), breast cancer (15-20%), melanoma (10-15%), colon cancer and renal cancer; although in 10-15% of patients the primary site is unknown. The prognosis in patients with brain metastases depends on performance status, neurological symptoms, age, number of tumors in the brain, status of the primary tumor and extracranial metastases. Optimal local and systemic treatment have additional impact on prognosis. Currently suboptimal treatment of brain metastasis is observed. This approach deprives some patients longer survival. RPA RTOG classification is the most useful method of selection of patients for optimal treatment. In the present review, whole brain radiotherapy, stereotactic radiosurgery and prophylactic cranial irradiation are presented. The indica-tions and the efficacies of these treat-ment methods are discussed.

słowa kluczowe: