Wprowadzenie: Guzowatość nosa (rhinophyma) to końcowe stadium rozwoju trądziku różowatego. Jest powolnym, postępującym, łagodnym i bezbolesnym procesem prowadzącym do widocznego zniekształcenia i zaburzenia funkcji nosa. U podłoża zmian leży przerost okołomieszkowych gruczołów łojowych, zwłóknienie tkanek miękkich i zmiany naczyniowe o charakterze teleangiektazji. Zmianami histopatologicznymi są przewlekłe zapalenie okołomieszkowe, okołonaczyniowe zapalenie skóry, hiperkeratoza mieszków włosowych, hiperplazja kolagenowa oraz rozszerzenie i obrzęk naczyń skórnych. Zmiany o podobnym charakterze obserwuje się w obrazie histopatologicznym w przypadku słoniowacizny. Postępowanie profilaktyczne to unikanie czynników stymulujących, odpowiednie oczyszczanie i leczenie infekcji wtórnych antybiotykami i steroidami. Leczenie obejmuje wiele metod zachowawczych i operacyjnych. Stosowane są m.in. witaminy, hormony, środki fibrynolityczne, steroidy, azotan srebra, naświetlanie ultrafioletem, promienie Roentgena czy kriochirurgia. Metodą z wyboru jest jednak leczenie chirurgiczne, polegające zwykle na ścięciu guzowatości skalpelem lub całkowitym wycięciu zmiany z jednoczesnym pokryciem rany wolnym przeszczepem skóry.
Materiał i metody: W latach 1972–2008 w Klinice Chirurgii Plastycznej, Rekonstrukcyjnej i Estetycznej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi leczono 32 chorych z guzowatością nosa. W 28 przypadkach leczenie polegało na prostym ścięciu zmiany skalpelem uzupełnionym elektrokoagulacją, a u 4 chorych na całkowitym wycięciu zmienionych tkanek z jednoczesnym pokryciem rany wolnym przeszczepem skóry.
Wyniki: U 21 chorych uzyskano wynik dobry, u 10 zadowalający, a u 1 pacjenta zły.
Wniosek: Długoterminowe obserwacje pacjentów dowodzą, że leczenie konwencjonalne daje satysfakcjonujące wyniki kosmetyczne i czynnościowe.

Introduction: Rhinophyma is the end-stage of rosacea. It is a slow, progressive, gentle process which leads to deformation and functional disturbances of the nose. Hyperplasia and hypertrophy of perifollicular sebaceous glands, fibrous tissue proliferation and vessel dilatation (telangiectasias) are observed. Histopathological examination shows inflammation and hyperkeratosis of pilosebaceous units, fibrous tissue proliferation, collagen hyperplasia, vasodilatation and oedema. Similar changes in the histopathological picture are observed in the case of elephantiasis. Treatment of rhinophyma is usually limited to avoiding stimulating factors, proper cleaning and treatment of secondary infections and inflammation. There have been many studies on treatment with vitamins, hormones, fibrinolytic factors, silver nitrate, UV waves, x-rays and radium. Surgical treatment still remains the basic method of treatment of rhinophyma.
Material and methods: From 1972 to 2008 in the Clinic of Plastic, Reconstructive and Aesthetic Surgery of the University of Medical Sciences in Łódź, 32 cases of rhinophyma were treated. In 28 cases the treatment involved simple cutting of the lesion with a scalpel with complementary electrocoagulation, and in 4 cases complete excision of the changed tissues with simultaneous covering of the wound with a skin graft.
Results: Good results were obtained in 21 patients, satisfactory in 10, and bad in 1 case.
Conclusion: The long-term observations have proved satisfactory cosmetic and functional results.

słowa kluczowe: