Wstęp : Ponad 20 lat temu Raven po raz pierwszy zauważył związek pomiędzy opornością insulinową a konsekwencjami sercowo-naczyniowymi i cukrzycą typu 2. W 1985 r. Mathew opisał metodę oznaczania insulinooporności za pomocą wzoru matematycznego HOMA IR.

Cel: Ocena oporności insulinowej HOMA IR w populacji dorosłych mieszkańców gminy Tarnawa Dolna w zależności od płci, wybranych parametrów u osób z HOMA IR  2,5 i HOMA IR < 2,5 oraz określenie zależności pomiędzy HOMA IR a powyższymi parametrami.

Materiał i metody : Grupę badawczą stanowiły 154 dorosłe osoby (101 kobiet i 53 mężczyzn) w średnim wieku 52,5 roku. Osobom tym mierzono ciśnienie tętnicze, pobierano krew do oznaczenia glikemii i lipidogramu w osoczu oraz insulinemii i hsCRP w surowicy. Badanych ważono i mierzono, obliczano wskaźnik masy ciała (body mass index – BMI) oraz mierzono obwód pasa. Ze wzoru wyliczano HOMA IR. Za punkt odcięcia dla HOMA IR przyjęto 2,5 µU/ml × mmol/l.

Wyniki : Oporność insulinową określoną jako HOMA IR  2,5 zaobserwowano u 24,7% badanej populacji bez istotnej różnicy pomiędzy grupą kobiet i mężczyzn. Występowały istotne różnice pomiędzy grupą HOMA IR  2,5 i grupą HOMA IR < 2,5 odnośnie do triglicerydów i BMI. U kobiet wszystkie badane parametry różniły się istotnie, oprócz stężenia frakcji HDL cholesterolu. U mężczyzn BMI, obwód pasa i stężenie frakcji HDL różniły się istotnie w grupie HOMA IR  2,5 i HOMA IR < 2,5. W całej badanej grupie występowały korelacje między HOMA IR a wszystkimi badanymi parametrami. Wśród kobiet zależności dotyczyły wszystkich badanych parametrów, natomiast u mężczyzn stężenia frakcji HDL cholesterolu i obwodu pasa.

Wnioski : Oporność insulinowa występowała u 25% badanej grupy, bez istotnej różnicy pomiędzy kobietami i mężczyznami. Grupa HOMA IR  2,5 różniła się istotnie od grupy HOMA IR < 2,5 pod względem wybranych parametrów, z większym nasileniem u kobiet. Masa ciała była głównym czynnikiem determinującym oporność insulinową w całej grupie badanej zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn.