Dear Editor,

Ethyl alcohol is still the most widespread and harmful psychoactive substance available with virtually no restriction. According to WHO estimates, per capita alcohol consumption in Poland for 15-year-olds and over is as much as 12 litres of pure alcohol, making Poland one of Europe’s biggest consumers [1]. According to Eurostat, approximately 30% of drinking Poles exceed the intoxication threshold at least once a month [2]. The EZOP II study estimates there are 600,000 alcohol-dependent people in Poland and nearly two million with alcohol-related mental disorders [3].

I decided to conduct a preliminary toxicological and geographical analysis of 862 blood-alcohol post-mortum readings for the prosecutor’s office in Silesia in 2025. All readings were performed at the Department of Forensic Medicine and Forensic Toxicology of the Silesian Medical University in Katowice using the reference gas chromatogra­phic method with headspace analysis. The commissioners were all district prosecutor’s offices within the jurisdiction of the Regional Prosecutor’s Office in Katowice. Most samples were analysed during forensic medical autopsies to verify sobriety at the time of death, which was why blood samples had been submitted for alcohol analysis.

The average blood ethyl-alcohol concentration in the whole of Silesia in 2025 was 0.69‰. The highest average concentration was found in the Sosnowiec-Południe District Prosecutor’s Office (1.63‰) and the lowest in the Częstochowa, Częstochowa-Południe and Lubliniec District Prosecutor’s Offices (0‰). The highest unit alcohol concentration was 7.15‰ in Pszczyna. Figure 1 presents an “alcohol map” of Upper Silesia for deceased persons.

Table I presents detailed results including the number of blood alcohol tests, their rates per 10,000 residents, mean values, standard deviation, median and minimum and maximum values for all 36 district prosecutor’s offices in Silesia. The table reveals significant spatial variation in the number of tests. Their rates vary tenfold, from 0.4 per 10,000 residents in Lubliniec and Częstochowa, to 4.5 in Pszczyna.

In my opinion, it is justified to intensify anti- alcohol activities, taking into account the results of toxicological and geographical analysis; these can be repeated periodically, which will enable comparisons over longer time series.

Conflict of interest

None declared.

Financial support

None declared.

Ethics

The work described in this article has been carried out in accordance with the Code of Ethics of the World Medical Association (Declaration of Helsinki) on medical research involving human subjects, Uniform Requirements for manuscripts submitted to biomedical journals and the ethical principles defined in the Farmington Consensus of 1997.

References

Szanowna Redakcjo,

alkohol etylowy jest niezmiennie najbardziej popularną i szkodliwą substancją psychoaktywną, dostępną praktycznie bez ograniczeń. Według szacunków WHO spożycie alkoholu na jednego mieszkańca w wieku 15 lat i więcej w Polsce sięga 12 litrów czystego alkoholu, co plasuje nasz kraj w czołówce europejskiej [1]. Według Euro­statu, ok. 30% pijących Polaków co najmniej raz w miesiącu przekracza próg nietrzeźwości [2]. Z oszacowania w badaniu EZOP II wynika, że w Polsce mamy 600 tys. osób uzależnionych od alkoholu oraz blisko dwa miliony z doświadczeniami zaburzeń psychicznych spowodowanymi przez picie alkoholu [3].

Postanowiłem poddać wstępnej analizie toksy­kologiczno-geograficznej 862 oznaczenia alkoholu we krwi osób zmarłych wykonane w 2025 r. w województwie śląskim na zlecenie prokuratury. Wszystkie oznaczenia były wykonywane w Kate­drze i Zakładzie Medycyny Sądowej i Toksykologii Sądowo-Lekarskiej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach za pomocą referencyjnej metody chromatograficzno-gazowej z analizą fazy nadpowierzchniowej. Zleceniodawcami były wszystkie prokuratury rejonowe w obszarze właściwości Prokuratury Regionalnej w Katowicach. W większości badano próbki pobrane podczas sądowo-lekarskich sekcji zwłok w celu weryfikacji stanu trzeźwości w momencie zgonu. Był to główny powód przesłania próbek krwi do oznaczenia zawartości alkoholu.

Średnie stężenie alkoholu etylowego we krwi u osób z terenu całego województwa śląskiego w 2025 r. wynosiło 0,69‰. Najwyższe średnie stężenie oznaczeń stwierdzono na terenie Prokuratury Rejonowej Sosnowiec-Południe (1,63‰), a najniższe – na terenie prokuratur rejonowych: Częstochowa, Częstochowa-Południe i Lubliniec (0‰). Najwyższe jednostkowe stężenie alkoholu wynosiło 7,15‰ (w Pszczynie). Rycina 1 przedstawia „alkoholową mapę” Górnego Śląska dotyczącą osób zmarłych.

W tabeli I przedstawiono szczegółowe wyniki – m.in. liczbę oznaczeń alkoholu we krwi, ich współczynniki na 10 tys. mieszkańców, wartości średnie, odchylenie standardowe, medianę oraz wartości minimalne i maksymalne – dla wszystkich 36 prokuratur rejonowych z terenu województwa śląskiego. Tabela ukazuje duże zróżnicowanie przestrzenne, jeśli chodzi o liczbę oznaczeń. Ich współczynniki różnią się dziesięciokrotnie – od 0,4 na 10 tys. mieszkańców w Lublińcu i Częstochowie do 4,5 w Pszczynie.

W mojej ocenie zasadna jest intensyfikacja działań przeciwalkoholowych uwzględniająca wyniki analizy toksykologiczno-geograficznej, którą można cyklicznie powtarzać, co umożliwi porównania w dłuższych szeregach czasowych.

Konflikt interesów

Nie występuje.

Finansowanie

None declared./Nie zadeklarowano.

Etyka

Treści przedstawione w pracy są zgodne z zasadami Deklaracji Helsińskiej odnoszącymi się do badań z udziałem ludzi, ujednoliconymi wymaganiami dla czasopism biomedycznych oraz z zasadami etycznymi określonymi w Porozumieniu z Farmington w 1997 roku.

Piśmiennictwo