Definicja

Choroba zwyrodnieniowa stawów (ChZS; morbus degenerativus articulorum, osteoarthrosis, osteoarthritis) jest wynikiem działania czynników mechanicznych i biologicznych, destabilizujących wzajemnie ze sobą powiązane procesy degradacji i syntezy chrząstki stawowej oraz podchrzęstnej warstwy kości i dotyczy wszystkich tkanek stawu. Choroba prowadzi do rozmiękania, włókienkowatości, owrzodzeń i ubytku chrząstki stawowej, a także stwardnienia i zagęszczenia podchrzęstnej tkanki kostnej oraz powstawania osteofitów i torbielek podchrzęstnych. Klinicznie ChZS charakteryzuje się bólem stawów, bolesnością uciskową, ograniczeniem ruchomości, trzeszczeniami, występującymi niekiedy wysiękami i różnego stopnia zapaleniem, bez objawów ogólnoustrojowych. Powyższa definicja ChZS została opracowana przez ekspertów American Academy of Orthopaedic Surgeons; National Institute of Arthritis, Musculoskeletal and Skin Diseases; National Institute on Aging; Arthritis Foundation i Orthopaedic Research and Education Foundation [1].

Postępowanie diagnostyczne

Rozpoznanie choroby zwyrodnieniowej stawów powinno się opierać na dokładnie przeprowadzonych badaniach podmiotowych i przedmiotowych oraz badaniu rentgenowskim [2–12]:

A. Badanie podmiotowe – charakterystyczne objawy zgłaszane przez pacjenta:
• ból stawu o różnym nasileniu, początkowo występujący jedynie przy ruchu w stawie, a ustępujący w spoczynku; ból jest najsilniejszy podczas pierwszych ruchów po okresie bezruchu („bóle startowe”); w zaawansowanej chorobie ból może być bardzo silny oraz występować także w spoczynku i w nocy,
• krótkotrwała sztywność stawu po okresie bezruchu (< 30 minut),
• ograniczenie zakresu ruchów czynnych w stawie,
• tkliwość stawu,
• obrzęk stawu,
• niestabilność stawu,
• trzeszczenia w stawie podczas ruchów,
• zaburzenia chodu.

B. Badanie przedmiotowe – charakterystyczne odchylenia od stanu prawidłowego:
• obecność guzków Heberdena i/lub Boucharda,
• zniekształcenie i poszerzenie obrysów stawu,
• bolesność palpacyjna stawu,
• wysięk w stawie,
• ograniczenie zakresu ruchów czynnych i biernych w stawie,
• trzeszczenia w stawie podczas ruchów,
• zanik mięśni i osłabienie siły mięśniowej,
• niestabilność więzadeł,
• zaburzenia postawy i chodu,
• obecność tzw. torbieli Bakera w dole podkolanowym.

C. Badania obrazowe –...


Pełna treść artykułu