Ciałko żółte jest narządem endokrynnym, który powstaje cyklicznie w wyniku luteinizacji pękniętego w czasie owulacji pęcherzyka. W wyniku procesów luteinizacji komórki tekalne i ziarniste zaczynają przekształcać się odpowiednio w komórki tekaluteinowe i ziarniste luteinowe. Głównym regulatorem rozwoju i czynności ciałka żółtego jest wydzielany w sposób pulsacyjny LH, a w ciąży – HCG. Jeśli nie dojdzie do zapłodnienia, komórki lutealne ulegają apoptozie, nazywanej luteolizą. Procesy luteinizacji i luteolizy wiążą się ze zmianami ekspresji genów wielu enzymów steroidogenezy i czynników regulujących. Zawiłość tych procesów sprzyja powstawaniu patologii ciałka żółtego.
W pracy dokonano przeglądu aktualnej wiedzy na temat fizjologii i patologii ciałka żółtego. Omówiono procesy prawidłowej luteinizacji, luteolizy i czynniki wpływające na przebieg tych zjawisk. Ponadto przedstawiono choroby związane z patologią ciałka żółtego i nieprawidłowymi procesami luteogenezy.
Fizjologia i patologia ciałka żółtego ciągle nie została w pełni poznana. Wyjaśnienie przebiegu procesów luteinizacji przyczyni się do poznania patogenezy schorzeń z nim związanych.