Nieudane próby reformowania systemu ochrony zdrowia w Polsce były prowadzone w obliczu nowych zjawisk i zagrożeń, wpływających niekorzystnie na sytuację zdrowotną ludności, takich jak negatywne aspekty globalizacji, wysokie bezrobocie, masowa obecnie emigracja młodych i zdolnych ludzi oraz organizacyjny i moralny kryzys w ochronie zdrowia. Narasta też epidemiologiczne znaczenie przewlekłych chorób niezakaźnych, w tym chorób reumatycznych, które w krajach rozwiniętych należą do głównych przyczyn inwalidztwa. Odrębne problemy, to szybko postępujące starzenie się ludności, rosnące terytorialne i społeczne nierówności w zdrowiu oraz niski, nawet w porównaniu z Republiką Czeską i Węgrami, poziom finansowania ochrony zdrowia. W kontekście tych zjawisk oraz zmian sytuacji zdrowotnej ludności omówiono ewolucję koncepcji i obszarów działania zdrowia publicznego, definicję nowego zdrowia publicznego oraz określone przez WHO podstawowe działania zdrowia publicznego, których realizacja powinna pozostawać w gestii państwa. Przedstawiono też niektóre kryteria i uwarunkowania racjonalnej i skutecznej polityki zdrowotnej, elementy diagnozy sytuacji zdrowotnej ludności oraz miejsce i znaczenie nieurazowych chorób układu ruchu (chorób reumatycznych) w perspektywie zdrowia publicznego.