Zespół metaboliczny (ZM) to zbiór wzajemnie powiązanych czynników, przyspieszających rozwój miażdżycy i cukrzycy typu 2 oraz ich powikłań sercowo-naczyniowych. W Polsce ZM występuje u 20% dorosłych osób (u 23% kobiet i 18% mężczyzn), czyli u ok. 7,5 mln Polaków. Wiadomo, że ZM zwiększa 2–4-krotnie zachorowalność i śmiertelność z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego. Nadciśnienie tętnicze (NT) jest jedną z głównych składowych ZM, dlatego też jego prawidłowe leczenie stanowi ważny element w profilaktyce następstw ZM. Według zaleceń ESH/ESC 2007 farmakologiczne leczenie NT należy rozważyć już przy ciśnieniu ł140/90 mmHg i dążyć do obniżenia jego wartości <130/85 mmHg. W terapii NT u chorych z ZM preferuje się inhibitory konwertazy i antagonistów receptorów dla angiotensyny II (sartany). Być może w przyszłości podobne miejsce zajmie inhibitor reniny – aliskiren. Zdecydowana większość pacjentów z ZM wymaga jednak skojarzonej terapii hipotensyjnej. Zalecane leki drugiego wyboru to antagoniści wapnia lub diuretyki. Kolejne opcje to a-adrenolityki i moksonidyna. Pacjentom z chorobą niedokrwienną serca (ChNS), po przebytym zawale, z niewydolnością serca czy zaburzeniami rytmu poleca się β-adrenolityki, najkorzystniejsze są trzeciej generacji – karvedilol, nebivolol. W grupie chorych z ZM nie zaleca się skojarzonego stosowania β-adrenolityków i tiazydów z powodu ich niekorzystnego wpływu na gospodarkę węglowodanową i zwiększone ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2