Wstęp
Wprowadzenie nowoczesnego leczenia choroby wieńcowej za pomocą farmakoterapii i zabiegów inwazyjnych na tętnicach wieńcowych doprowadziło z jednej strony do wzrostu przeżywalności osób cierpiących na tę chorobę, z drugiej – zwiększyło populację chorych z niewydolnością serca spowodowaną kardiomiopatią niedokrwienną (ICM). Są to chorzy po licznych incydentach wieńcowych lub niepomyślnym przebiegu ostrego zespołu wieńcowego (duży rozmiar zawału, brak reperfuzji lub niepełna reperfuzja). U tych osób endogenne mechanizmy regeneracyjne w niewystarczający sposób kompensują utratę mięśnia związaną z przebytym zawałem. W zaawansowanej ICM lekarze często stają wobec problemu braku adekwatnej strategii terapeutycznej (tzw. no-option). Chorzy ci, mimo optymalnego leczenia farmakologicznego, najczęściej nie kwalifikują się do zabiegów inwazyjnych na naczyniach wieńcowych oraz do operacji kardiochirurgicznych. Jeśli uwzględnić też pacjentów ze schyłkową niewydolnością serca wynikającą z innych przyczyn (np. kardiomiopatii rozstrzeniowej), zrozumiałe jest, że liczba transplantacji serca zawsze będzie zbyt mała w stosunku do potrzeb. Wynika to przede wszystkim z niedoboru dawców. Koszt samego przeszczepu oraz związanych z nim hospitalizacji i konieczności przewlekłego przyjmowania leków immunosupresyjnych sprawia, że coraz więcej badaczy zastanawia się nad alternatywnymi rozwiązaniami terapeutycznymi. W ostatnich latach dokonał się ogromny postęp w dziedzinie zastosowania komórek macierzystych podawanych dowieńcowo lub domięśniowo w terapii pozawałowej niewydolności serca [1]. Pojawiły się już pierwsze badania kliniczne, które pokazują, że zastosowanie takiej strategii wiąże się z poprawą rokowania pacjentów [2]. Poniższy artykuł stanowi próbę przedstawienia nowej metody terapeutycznej wykorzystującej dokonania inżynierii tkankowej. Zgodnie z definicją zaproponowaną przed laty przez US National Science Foundation (NSF) inżynieria tkankowa opiera się na zastosowaniu metod biotechnologii w celu poznania zależności między strukturą i funkcją zdrowych i objętych chorobą tkanek organizmu ludzkiego oraz na stworzeniu biologicznych substytutów, które przywrócą, utrzymają lub poprawią funkcję danego narządu [3]. W przeciwieństwie do terapii przy użyciu komórek macierzystych, która ma za zadanie doprowadzenie do powstania in vivo nowej tkanki i co za tym idzie – do poprawy czynności narządu, inżynieria tkankowa skupia się na...


Pełna treść artykułu...