Wyprysk (eczema) różnego rodzaju to reakcja skóry na działanie obcych, najczęściej drażniących bodźców. Jego występowanie lub nieobecność zależy od wrażliwości osobniczej osoby poddanej działaniu bodźca. W poniższym artykule autor przedstawił klasyfikację kilku rodzajów wyprysku o odmiennej etiologii oraz sposoby ich leczenia.




Wyprysk kontaktowy (Contact dermatitis)
Są to zmiany wypryskowe powstałe w miejscu zadziałania na skórę związków wpływających na nią drażniąco lub w wyniku kontaktu z alergenem, z którym pacjent zetknął się wcześniej w życiu codziennym czy w pracy zawodowej.

Etiopatogeneza
Ze względu na mechanizm powstawania zmian, należy dokonać podziału na:
- wyprysk kontaktowy niealergiczny (z podrażnienia, ze zużycia) – zmiany powstają na drodze nieswoistej, w następstwie drażniącego działania różnych substancji, co nie wymaga wstępnego uczulenia. Zmiany wypryskowe w tym przypadku można wywołać u każdego człowieka, zależy to tylko od czasu działania i stężenia substancji drażniącej, wiąże się to również z predyspozycją osobniczą. Do najważniejszych i najczęstszych związków pierwotnie drażniących należą: woda, mydło i detergenty, oleje i rozpuszczalniki, skórki owoców cytrusowych,
- wyprysk kontaktowy alergiczny – o podłożu immunologicznym (IV mechanizm), związany z nadwrażliwością na związki małocząsteczkowe. W jego przebiegu wyróżnia się dwie fazy: indukcji i wyzwalania reakcji. Zmiany wypryskowe można wywołać jedynie u osoby nadwrażliwej na dane alergeny.

Częstość występowania ww. typów wyprysku kontaktowego jest zbliżona. Wyprysk kontaktowy powstały w warunkach pracy zawodowej jest określany mianem wyprysku zawodowego (eczema professionale).

Do najważniejszych alergenów kontaktowych zalicza się:
- chrom – cement, farby, skóra (zaprawy garbarskie), zapałki, popiół, impregnaty do drewna, świeży druk; nadwrażliwość częściej spotykana u mężczyzn (wyprysk zawodowy),
- nikiel – sztuczna biżuteria i inne sztuczne przedmioty niklowane, często daje zmiany odległe od miejsca stykania się alergenu (tzw. idy niklowe); nadwrażliwość częściej spotykana u kobiet,
- kobalt – zwykle współistnieje z nadwrażliwością na chrom lub nikiel, co jest związane ze wspólnymi źródłami tych alergenów,
- składniki gumy (przyspieszacze...


Pełna treść artykułu...