Streszczenie
Wiedza, postawy i praktyka lekarzy psychiatrów dotyczące mikrobioty jelitowej i interwencji ukierunkowanych na mikrobiotę – przekrojowe badanie ankietowe z analizą rozbieżności między wiedzą a praktyką kliniczną
Prywatna praktyka psychiatryczna, Warszawa, Polska
Sanprobi sp. z o.o. sp. k., Szczecin, Polska
ADHD Plus, Warszawa, Polska
Zakład Badań Biochemicznych, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie, Szczecin, Polska
Personalized Psychiatry 2026; 5: e124–e135
Wstęp
Rosnące zainteresowanie osią jelitowo-mózgową w kontekście zdrowia psychicznego kontrastuje z poziomem wdrożenia interwencji ukierunkowanych na mikrobiotę w codziennej praktyce psychiatrycznej. Celem pracy była ocena wiedzy, postaw i praktyki klinicznej lekarzy psychiatrów dotyczących mikrobioty oraz probiotyków, prebiotyków i postbiotyków, ze szczególnym uwzględnieniem rozdźwięku między deklarowaną wiedzą a praktyką.
Materiał i metody
Przeprowadzono przekrojowe badanie ankietowe wśród 62 lekarzy psychiatrów i lekarzy w trakcie specjalizacji z psychiatrii. Autorską ankietę uporządkowano do 19 zmiennych obejmujących charakterystykę respondentów, źródła wiedzy, znajomość pojęć, przekonania, praktykę zaleceń, bariery i doświadczenia osobiste. Dane analizowano opisowo oraz z użyciem porządkowej regresji logistycznej, regresji logistycznej dla zmiennej knowledge-attitude-practice gap i korelacji rang Spearmana.
Wyniki
Większość respondentów zgadzała się, że modulacja mikrobioty ma znaczenie dla funkcjonowania psychicznego człowieka (79,0%), jednak 64,5% deklarowało rzadkie zalecanie probiotyków, prebiotyków lub postbiotyków, a 14,5% nie zalecało ich nigdy. Kryteria „rozbieżności między wiedzą, postawami i praktyką” spełniło 23 z 60 respondentów (38,3%). Wśród osób z wyższą deklarowaną wiedzą i pozytywnym przekonaniem 65,7% nadal deklarowało niskie wdrożenie praktyczne. Dłuższy staż pracy wiązał się z częstszym zalecaniem preparatów (OR = 1,62, 95% CI: 1,11–2,40), natomiast praca na oddziale dziennym z rzadszym zalecaniem (OR ~0,25, 95% CI: 0,07–0,92).
Wnioski
Uzyskane dane wskazują na istotną lukę wdrożeniową: pozytywne przekonania i deklarowana znajomość pojęć nie przekładały się automatycznie na praktykę kliniczną. Głównymi barierami wydają się brak jednoznacznych wytycznych, trudności w doborze preparatów oraz ograniczenia organizacyjne.
Słowa kluczowe
mikrobiota jelitowa, probiotyki, psychobiotyki, nastawienie, praktyka kliniczna
Zintergrowane z