Wstęp:

Wielokrotnie potwierdzono w badaniach naukowych pozytywny wpływ kontaktu ze środowiskiem naturalnym i ustrukturalizowanych interwencji opartych na kontakcie z naturą na wiele aspektów samopoczucia psychicznego. Celem niniejszego badania było okreś­lenie wpływu zajęć z ornitologii terapeutycznej na samopoczucie psychiczne uczestników z dwóch różnych typów placówek psychiatrycznych: zakładu opiekuńczo-leczniczego psychiatrycznego (ZOLP) oraz oddziału dziennego.

Materiał i metody:

W badaniu wzięło udział 29 osób (14 w ośrodku 1. – ZOLP, 15 w ośrodku 2. – oddział dzienny). Analizie poddano po 7 kompletnych ankiet z każdego ośrodka. Ocena efektów opierała się na wynikach kwestionariusza samooceny samopoczucia oraz analizie wypowiedzi uczestników uzyskanych w ramach pytań otwartych.

Wyniki:

Dane ilościowe wykazały jednoznacznie korzystny wpływ zajęć z ornitologii terapeutycznej w zakresie subiektywnej ogólnej oceny samopoczucia, poziomu energii oraz redukcji objawów, takich jak lęk, smutek, poczucie samotności i rozdrażnienie. Uczestnicy zgłaszali również wzrost poczucia ekscytacji i przekonania o lepszym radzeniu sobie ze stresem po zajęciach. Łączna analiza danych jakościowych i wyników ankiet wykazała, że w obu grupach dominowały wypowiedzi dotyczące wyciszenia emocjonalnego, odprężenia i poprawy nastroju. W ZOLP szczególnie silnie zaakcentowano rolę zajęć w integracji grupy, poczuciu wspólnoty i poprawie relacji interpersonalnych, natomiast na oddziale dziennym dominowały doświadczenia związane z wewnętrzną harmonią i kontaktem z naturą.

Wnioski:

Obserwacje uzyskane na podstawie badania wskazują, że ornitologia terapeutyczna może stanowić efektywną i akceptowalną formę wsparcia psychicznego dla osób z zaburzeniami psychicznymi zarówno w opiece długoterminowej, jak i dziennej. W dyskusji omówiono bariery w stosowaniu interwencji opartych na kontakcie z naturą w celu ułatwienia rozpoznawania i przekraczania tych barier w praktyce klinicznej.