Rozrost gruczołowy endometrium u kobiet stosujących hormonalną terapię zastępczą

Krwawienie z dróg rodnych jest jedną z głównych skarg pacjentek zgłaszających się do ginekologa w okresie okołomenopauzalnym. Rozrost gruczołowy endometrium jest częstą przyczyną wystąpienia krwawienia z dróg rodnych diagnozowaną metodą histopatologiczną. Abrazja frakcjonowana kanału i jamy macicy nadal jest w Polsce najczęściej stosowaną metodą diagnozowania krwawień z dróg rodnych. Interesujący wydaje się ewentualny wpływ zrównoważonej hormonalnej terapii zastępczej (HTZ; hormone replacement therapy – HRT) na częstość występowania rozrostu gruczołowego endometrium u kobiet stosujących tę terapię.

Cel pracy: Celem pracy było:

1. Porównanie częstości występowania rozrostu gruczołowego endometrium jako przyczyny acyklicznych krwawień z dróg rodnych u kobiet stosujących HTZ z występowaniem populacyjnym w tej samej grupie wiekowej.

2. Określenie ewentualnego związku między występowaniem rozrostu gruczołowego endometrium a schematem stosowania HTZ.

Materiał i metody : Materiał do badań stanowiło 1905 próbek wyskrobin z jamy macicy pobieranych drogą frakcjonowanego wyłyżeczkowania kanału i jamy macicy oraz wymazów cytologicznych z jamy macicy, pobieranych metodą szczoteczkową. Analizowano wyniki histopatologiczne pacjentek badanych w Zakładzie Diagnostyki Patomorfologicznej Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Sosnowcu przy ul. Swobodnej 8/5 (ZDP NZOZ) w latach 2005–2007. Do badań włączono pacjentki, u których krwawienie pozamiesięczne, będące powodem pobrania materiału do badań histopatologicznych, wystąpiło pomiędzy 45. a 53. r.ż. Materiał badany podzielono na dwie grupy: grupę I stanowiły przypadki krwawień pozamiesięcznych występujących u pacjentek stosujących HTZ; grupę II stanowiły przypadki krwawień z dróg rodnych u kobiet niesuplementowanych. Wśród 151 kobiet przyjmujących HTZ 77 stosowało ją metodą sekwencyjną, a 74 metodą ciągłą. Wśród kobiet leczonych schematem sekwencyjnym nie zaobserwowano ani jednego przypadku rozrostu gruczołowego endometrium. W grupie kobiet stosujących schemat ciągły zdiagnozowano 9 przypadków (12,2%) rozrostu gruczołowego prostego endometrium. W obu grupach nie zdiagnozowano ani jednego przypadku rozrostu gruczołowego złożonego oraz ani jednego przypadku atypii komórkowej. Nie znaleziono znamiennej statystycznie różnicy częstości występowania rozrostu gruczołowego endometrium u kobiet stosujących HTZ w czasie do 1 roku i powyżej tego okresu.

Wnioski:

1. Rozrost gruczołowy znamiennie rzadziej występuje u kobiet stosujących HTZ w porównaniu z występowaniem populacyjnym.

2. Schemat sekwencyjny HTZ jest czynnikiem protekcyjnym w aspekcie powstania rozrostu gruczołowego endometrium

Objectives: Abnormal uterine bleeding is one of the most common problems in the perimenopausal period.

The most common cause of perimenopausal bleeding is endometrial hyperplasia (EH)

The diagnosis of endometrial hyperplasia in Poland is still established by D&C (dilatation and curettage) and endometrial biopsy.

There are many controversies about the association between hormonal replacement therapy and development of endometrial hyperplasia.

The aim of this study was to evaluate the rate of EH in HRT taking patient population and to assess the correlation between endometrial hyperplasia and the type of HRT.

Material and methods : The study was performed at the Department of Histopathology of a non-public health care establishment in Sosnowiec. The study group was divided into two groups.

The first consisted of 151 women with abnormal uterine bleeding who took HRT (77 patients took cyclic HRT and 74 – continuous combined HRT).

The second group consisted of 1754 women with abnormal uterine bleeding without HRT.

The study group consisted of 1905 tissue samples (D&C and endometrial biopsy) taken from patients between 45 and 60 years old with abnormal uterine bleeding.

Result and conclusions : There is no case of EH in a group with cyclic HRT. There are 9 cases (12.2%) of simple EH in a group with continuous combined HRT. There is no case of complex EH in both HRT groups.

There is no statistical significance in occurrence of endometrial hyperplasia between women taking HRT for less or more than one year.

1. Occurrence of endometrial hyperplasia is significantly lower in the HRT group in comparison with the group without HRT.

2. Cyclic HRT is a preventing factor in development of endometrial hyperplasia.