facebook
eISSN: 2084-9893
ISSN: 0033-2526
Dermatology Review/Przegląd Dermatologiczny
Bieżący numer Archiwum Artykuły zaakceptowane O czasopiśmie Zeszyty specjalne Rada naukowa Bazy indeksacyjne Prenumerata Kontakt Zasady publikacji prac Standardy etyczne i procedury
Panel Redakcyjny
Zgłaszanie i recenzowanie prac online
SCImago Journal & Country Rank
1/2019
vol. 106
 
Poleć ten artykuł:
Udostępnij:
Wspomnienie

Wspomnienie w 100. rocznicę urodzin dr hab. Ireny Rudowskiej-Jakubowicz
dr hab. Irena Rudowska-Jakubowicz (1918–1991)

Robert Rudowski

Dermatol Rev/Przegl Dermatol 2019, 106, 99–101
Data publikacji online: 2019/03/19
Plik artykułu:
Pobierz cytowanie
 
Metryki PlumX:
 
1 września 2018 roku minęła 100. rocznica urodzin Ireny Rudowskiej-Jakubowicz, lekarza dermatologa, specjalisty kosmetyki lekarskiej. Była osobą niezwykłą – lekarzem z powołania, całe swoje życie zawodowe i naukowe poświęciła kosmetyce lekarskiej (określanej dzisiaj mianem dermatologii estetycznej). Jej wielkie osiągnięcia jako pionierki tej specjalności w Polsce zasługują na specjalną pamięć i wyróżnienie.
Urodziła się w Kijowie w rodzinie o wielkich tradycjach humanistycznych i lekarskich. Ojciec, prof. Jerzy Rutkowski, był wybitnym polskim chirurgiem, a jednocześnie wielkim humanistą, jednym z ostatnich lekarzy, którzy potrafili połączyć idee medycyny i humanizmu. Obok znamienitych osiągnięć w dziedzinie chirurgii pisał i tłumaczył wiersze, wykonywał artystyczne fotografie przyrody, kochał muzykę. Matka, Stanisława, z domu Dąbrowska, urodzona w Kubliczu na Podolu, zajmowała się domem i wychowaniem dzieci.
Rodzina Rutkowskich, uciekając przed rewolucją październikową z Kijowa, dotarła w 1920 roku do Warszawy.
W 1936 roku Irena Rudowska-Jakubowicz ukończyła liceum im. Juliusza Słowackiego, uzyskując świadectwo dojrzałości. W tym samym roku podjęła studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego i kontynuowała je do 1939 roku.
Jako młoda studentka w czasie oblężenia Warszawy we wrześniu 1939 roku brała czynny udział w ratowaniu rannych w charakterze sanitariuszki i pielęgniarki u boku swojego ojca, ordynatora II Oddziału Chirurgicznego Szpitala Dzieciątka Jezus. Już wtedy dała się poznać jako odpowiedzialna i zaangażowana adeptka medycyny.
Cudem uniknęła śmierci podczas bombardowania Szpitala Dzieciątka Jezus, w wyniku którego cała rodzina znalazła się pod gruzami pawilonu II Oddziału Chirurgicznego w tragicznym dniu 25 września 1939 roku. Jej rodzice zostali ciężko ranni.
W pierwszych latach okupacji hitlerowskiej dokończyła na tajnym Uniwersytecie Warszawskim studia lekarskie i uzyskała dyplom lekarza w 1944 roku. W czasie studiów dała się poznać nie tylko jako bardzo zdolna studentka, lecz także jako organizator tajnego nauczania, przygotowując skrypty i materiały do nauki, za co została wyróżniona.
Bezpośrednio po wojnie trafiła wraz z rodziną do Łodzi, która po zburzeniu Warszawy stała się zastępczą stolicą Polski, centrum naukowym i kulturalnym.
Działalność Ireny Rudowskiej-Jakubowicz można podzielić na trzy kierunki: naukowy, kliniczny i dydaktyczny. Z tymi kierunkami wiąże się także bogata działalność wydawnicza. Działalność naukową i kliniczną rozpoczęła w latach 1945–1948, pracując jako starszy asystent w Klinice Dermatologicznej Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Łódzkiego kierowanej przez prof. Kapuścińskiego. Pierwszym krokiem w kierunku dydaktycznym było zorganizowanie i prowadzenie w Łodzi w latach 1945–1951 własnej, rocznej Szkoły Kosmetyki i Masażu Leczniczego, która stała się wzorem szkolenia kosmetyczek w całym kraju. Po przerwie w pracy zawodowej w latach 1948–1952 związanej z urodzeniem i wychowaniem dzieci podjęła ją ponownie w 1952 roku w Klinice Dermatologicznej Akademii Medycznej w Warszawie (kierownik prof. Stefania Jabłońska), rozpoczynając przygotowania do działalności w swojej ukochanej dziedzinie – kosmetyce lekarskiej. W toku pracy w Klinice Dermatologicznej uzyskała specjalizację z dermatologii i wenerologii I stopnia w 1952 roku oraz II stopnia w 1956 roku. W 1964 roku obroniła pracę doktorską pt. „Badania nad skutecznością leczenia bielactwa nabytego psoralenami i nad mechanizmem działania leku” (promotor: prof. Stefania Jabłońska).
W następnych latach zajęła się organizacją pierwszej w ośrodkach akademickich Przychodni Kosmetyki Lekarskiej, którą prowadziła przez wiele lat, wprowadzając szereg nowych metod leczenia chorób skóry. Na szczególne wyróżnienie zasługuje metoda dermabrazji, którą podsumowała w 1975 roku w publikacji wydanej nakładem własnym pt. „Obserwacje kliniczne i badania doświadczalne nad zastosowaniem dermabrazji w leczeniu niektórych chorób skóry i wad kosmetycznych”. Przychodnia Kosmetyki Lekarskiej świadczyła liczne usługi dla pacjentów ambulatoryjnych i klinicznych, także w zakresie małych zabiegów chirurgicznych. W przychodni prowadzone były regularne szkolenia dla lekarzy dermatologów, kosmetyczek, a także zajęcia ze studentami IV i V roku studiów medycznych.
Obok pracy naukowej, klinicznej i dydaktycznej zajmowała się też publikowaniem. Miała dużą łatwość pisania, przyjemny styl i była bardzo pracowita. Swoje długoletnie doświadczenie przekazała lekarzom w pierwszym wydanym w Polsce podręczniku kosmetyki lekarskiej (trzy wydania, I wydanie w 1957 roku) oraz w licznych rozdziałach w podręcznikach i monografiach dermatologicznych. Wydała kilkanaście książek dla lekarzy, kosmetyczek i kobiet zainteresowanych metodami pielęgnacji skóry i upiększania. Wybrane tytuły to: „Kosmetyka lekarska”, „Pielęgnowanie urody (podręcznik dla kosmetyczek)” oraz pozycje popularne, np. „Książka Ewy”, „Kosmetyka na co dzień”, „Higiena i kosmetyka dziecka”, „Bądź zawsze młodą i piękną”, „Jak być piękną na co dzień”, „Higiena pracy fryzjera”, „Kosmetyka wczoraj i dziś”, „Higiena i kosmetyka dzieci i młodzieży”. Spis prac naukowych i dydaktycznych Ireny Rudowskiej-Jakubowicz obejmuje blisko 60 pozycji, w tym część w czasopismach niemieckich, np. „Dihydroxyaceton und seine Anwendung in der Dermatologie und Kosmetik” (Zschr Haut Geschl Krkh 1967, 42, 649).
W czasie swojej pracy w Klinice Dermatologicznej uczestniczyła w wielu zjazdach i sympozjach dotyczących postępów i osiągnięć kosmetyki lekarskiej na świecie, doskonaląc swój warsztat. W 1957 roku odbyła szkolenie w Klinice Dermatologicznej w Pradze (prof. Gawalowski), a w 1966 roku na Oddziale Kosmetyki Lekarskiej Kliniki Dermatologicznej w Monachium (doc. Schumachers-Bredler).
Pomimo tak dużej aktywności potrafiła stworzyć w Warszawie pierwszy prywatny gabinet kosmetyki lekarskiej, który zawsze traktowała jak swoje dziecko. Wkładała w jego funkcjonowanie niezwykle dużo energii i stworzyła ośrodek łączący kosmetykę lekarską na wysokim poziomie z kosmetyką upiększającą i zabiegową.
Jako ekspert w dziedzinie kształcenia kosmetyczek brała aktywny udział w wielu naradach w Ministerstwie Zdrowia poświęconych kształceniu i uprawnieniom kosmetyczek, zasiadała w Komisji do spraw Programów i Podręczników dla Szkół Zawodowych w tej dziedzinie.
Była członkiem Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego oraz Lekarskiego Towarzystwa Medycyny Estetycznej w Niemczech od 1969 roku.
W ostatnich latach swojego pracowitego życia dr hab. Irena Rudowska-Jakubowicz zainteresowała się historią medycyny w zakresie kosmetyki lekarskiej. Bodźcem była inicjatywa wybitnego pediatry i historyka medycyny prof. Bolesława Górnickiego. Ten znakomity lekarz, historyk i humanista wywarł znaczący wpływ na Jej aktywność w tej dziedzinie, służąc radą i opieką.
Przychodzi refleksja – jak istotny wpływ na Jej zainteresowania, życie naukowe i zawodowe wywarli dwaj wielcy lekarze i humaniści: prof. Rutkowski – ojciec i prof. Górnicki. Wynikiem tych zainteresowań były liczne publikacje na temat historycznych uwarunkowań kosmetyki oraz obszerna praca habilitacyjna „Źródła kosmetyki w piśmiennictwie polskim od XVI do końca XIX wieku” (1982 r.).
W dziedzinie historii medycyny na uwagę zasługuje także opublikowany w 1990 roku w „Problemach Lekarskich” artykuł „Choroba i śmierć Barbary Radziwiłłówny” (tom XXIX, 3–4, s. 481), oparty na licznych oryginalnych źródłach historycznych.
Była dwukrotnie zamężna. Pierwszym mężem był chirurg, prof. Witold Rudowski. Miała z nim dwóch synów: Roberta – inżyniera informatyka, profesora Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i wieloletniego kierownika Zakładu Informatyki Medycznej i Telemedycyny, i Jerzego – inżyniera elektronika mieszkającego w Kanadzie oraz córkę, Joannę Rudowską-Okrasko – lekarza dermatologa. Drugim mężem był dermatolog, prof. Kazimierz Jakubowicz. Nie sposób nie wspomnieć o troskliwej opiece, jaką roztaczał nad Żoną w okresie Jej długoletniej choroby, a także pomocy w Jej działaniach zawodowych na rzecz rozwoju kosmetyki lekarskiej.
Była zawsze, pomimo dużego obciążenia zawodowego, osobą o niezwykle radosnym, młodzieńczym usposobieniu, bardzo towarzyska, życzliwa ludziom, a szczególnie pacjentom, lubiła się bawić i uśmiechać. Była uparta w najlepszym tego słowa znaczeniu. Zawsze dążyła do celu i pomimo licznych trudności cel ten osiągała.
Aktywna do ostatnich dni swojego życia – odeszła 8 lutego 1991 roku. Została pochowana na Starych Powązkach (kwatera 43). Pozostaje pamięć o Niej jako osobie niezwykłej i Jej wielkich zasługach dla polskiej kosmetyki lekarskiej.

Robert Rudowski
Copyright: © 2019 Polish Dermatological Association. This is an Open Access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0) License (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/), allowing third parties to copy and redistribute the material in any medium or format and to remix, transform, and build upon the material, provided the original work is properly cited and states its license.


© 2024 Termedia Sp. z o.o.
Developed by Bentus.