Streszczenie
Farmakoterapia bólu przewlekłego w praktyce lekarza POZ – jak zachować równowagę pomiędzy skutecznością i bezpieczeństwem
Oddział Kliniczny Anestezjologii i Intensywnej Terapii oraz Gabinet Konsultacyjny Farmakologii Klinicznej, Szpital Uniwersytecki w Krakowie
Zakład Farmakologii Klinicznej Katedry Farmakologii, Wydział Lekarski, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków
Uniwersytecki Ośrodek Monitorowania i Badania Niepożądanych Działań Leków w Krakowie
Wprowadzenie
Ból u polskich pacjentów w znacznej części przypadków jest leczony w sposób nieprawidłowy, stąd w populacji polskiej mamy wysoki – sięgający 30% – odsetek pacjentów ze schronifikowanym bólem. Brak aktualnej wiedzy, niewłaściwa ocena pacjenta z bólem i własne przekonania terapeutyczne lekarza prowadzą nierzadko do stosowania leków, które nie tylko nie pomagają, lecz dodatkowo promują chronifikację bólu. Ból nadmiarowy w rozumieniu biologicznym, do tego nieprawidłowo leczony, powoduje utratę funkcji substancji szarej w mózgu, a to z kolei prosta droga do inwalidyzacji i niepełnosprawności. Nie jest łatwo zrozumieć fakt, że w kraju o tak wysokim spożyciu analgetyków nieopioidowych mamy do czynienia z tak dużą populacją pacjentów ze schronifikowanym bólem. Nie trzeba nikogo przekonywać, że pacjent z bólem przewlekłym generuje w systemie opieki zdrowotnej znacznie wyższe koszty. Nieprawidłowo dobrana farmakoterapia to wzrost ryzyka wystąpienia objawów niepożądanych, w tym ciężkich, których leczenie jest kosztowne, z czego nie wszyscy zdają sobie sprawę. Ból jest nieprzyjemnym doznaniem czuciowym i emocjonalnym, co oznacza, że współistniejący lęk, zaburzenia nastroju czy bezsenność niekorzystnie modyfikują skuteczność farmakoterapii bólu, a co za tym idzie – mogą chronifikować ból.
Chronifikacja bólu i nieoptymalny wybór leków przeciwbólowych są szczególnie widoczne w populacji pacjentów w wieku senioralnym. Sam wiek, wielochorobowość, nieoptymalna farmakoterapia, niewłaściwe dawkowanie leków i inne czynniki doprowadzają do pogorszenia jakości życia pacjenta i zjawiska, którego należy obawiać się w praktyce – farmakoterapii inwalidyzującej [1, 2].
W praktyce najistotniejszy jest wybór leku przeciwbólowego, zawsze z uwzględnieniem wielochorobowości. Należy przypomnieć, że leczenie poszczególnych chorób, w tym bólu, u pacjenta z wielochorobowością bez całościowej oceny prowadzi do błędnych wyborów terapeutycznych. W tabeli 1 zebrano najistotniejsze informacje, które mają pomóc w prawidłowym wyborze analgetyków w praktyce lekarza POZ [1]. Tak jak już wspomniano, w wielu przypadkach farmakoterapia bólu ma charakter suboptymalny, dlatego w tabeli 2 wymieniono najczęstsze przyczyny nieprawidłowego doboru farmakoterapii u pacjenta z bólem [1, 2].
Analgetyki nieopioidowe w praktyce lekarza POZ
Analgetyki nieopioidowe stanowią zróżnicowaną grupę leków, które nie mogą być...
Pełna treść artykułu
Indeksowane w
Zintergrowane z
