W średniowieczu rynek zdominowany przez drobnych rzemieślników opierał wycenę towarów i usług o odpowiadającą nakładowi sił i środków zasadę sprawiedliwego wynagrodzenia – iustum pretium. W doktrynie kościoła, który miał w owym czasie fundamentalny wpływ na relacje handlowe, cena rynkowa – pretium datum – była dopuszczona tylko w przypadku braku równowagi rynku spowodowanej wydarzeniami nadzwyczajnymi. Osiem wieków później w ochronie zdrowia nadal mamy kłopot jakiej ceny używać – sprawiedliwej czy rynkowej.