mgr inż. Andrzej Szafranek
Pracownia Informatyki, Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze

Prawda jest zbyt złożona, by dawała się obejrzeć inaczej niż w przybliżeni
John von Neumann



Odkrywanie prawdy o cechach badanej populacji na drodze interpretacji i uogólniania wyników badania opartego na analizie próby losowej stanowi zasadniczy instrument stosowany w pracy badawczej we wszystkich dziedzinach nauki, również w medycynie.
Tak rozumiane wnioskowanie statystyczne zawiera dwie grupy metod interpretacji wyników. Jedna to estymacja (parametryczna i nieparametryczna), czyli szacowanie nieznanych parametrów i określanie postaci rozkładu, a druga to weryfikacja hipotez statystycznych w oparciu o założony model koncepcyjny. W każdym z przypadków mamy do czynienia z podejmowaniem zasadniczych decyzji na podstawie wybranej, reprezentatywnej próby.
Analizowana praca adresowana jest głównie do naukowców-badaczy z zakresu medycyny, wykorzystujących w swoich badaniach złożony aparat metod statystycznych. Autor przedstawia doniosłość kolejnych etapów realizacji medycznych prac badawczych, tzn. fazę statystycznego planowania eksperymentu oraz analizy statystycznej danych eksperymentalnych. Postawiony w pracy cel jest jasny i niezwykle ważki, albowiem, jak pokazują badania, właśnie etap opracowania danych i użyte do tego metody dyskwalifikują czasem bardzo ciekawie zapowiadające się prace naukowo-badawcze.
David S. Moore, profesor z Department of Statistics Mathematical Sciences Building w swoim eseju donosi, że kiedy prowadzono badania nad skutecznością metod operacyjnego leczenia wrzodu dwunastnicy, po otwarciu jamy brzusznej pacjenta komisja stwierdzała, które z czterech technik operacyjnych mogą być zastosowane w tym przypadku [1]. Po ustaleniu tego chirurg operujący dostawał przygotowaną przez statystyka kopertę z informacją określającą, która z możliwych technik ma być zastosowana. Postępując zgodnie z informacją, uzyskiwano dwa cele – właściwe leczenie pacjenta oraz zapewnienie pełnowartościowych wyników potrzebnych do dalszych badań statystycznych, tzn. takich, gdzie zminimalizowano nieprzewidziane czynniki zewnętrzne. Powyższy przykład świadczy o doniosłości problemu zapewnienia optymalnych warunków planowania eksperymentu jako wstępu do stawiania i weryfikowania hipotez.
Również, co podkreśla autor, w realizacji projektu badawczego bardzo ważne jest zapewnienie reprezentatywności próby,...


Pełna treść artykułu...