Mnogie pierwotne nowotwory w obrębie głowy i szyi - podłoże genetyczne

Bardzo ważną rolę w rozwoju nowotworów regionu głowy i szyi ma rozsiany charakter zmian genetycznych w płaszczyznowo zmienionej błonie śluzowej oraz osobnicza wrażliwość na czynniki kancerogenne. Podłoże genetyczne złożonego procesu kancerogenezy ma szczególne znaczenie w przypadku nowotworów mnogich, czyli u chorych, u których dochodzi do rozwoju kolejnego ogniska nowotworowego (multiple primary malignancies, second primary tumors – SPT). Autorzy przedstawiają współczesną definicję mnogich pierwotnych nowotworów złośliwych, podaną przez Międzynarodową Agencję Badań nad Rakiem (International Agency for Research on Cancer – IARC), epidemiologię SPT regionu głowy i szyi oraz główne czynniki ryzyka. Szeroko omówiono, na podstawie najnowszych doniesień literatury, teorię kancerogenezy płaszczyznowej Slaughtera, teorię migracji komórek nowotworowych Sidranskiego oraz metody determinowania klonalności dwóch nowotworów. Bardzo ważną rolę odgrywa osobnicza wrażliwość (host factor) na czynniki kancerogenne. Wrażliwość na mutageny jest jednym z wewnętrznych, indywidualnych biomarkerów i wiąże się z pewną predyspozycją genetyczną do rozwoju nowotworu u poszczególnych osób, co ma szczególne znaczenie w przypadku SPT. Dzięki postępom genetyki, biologii molekularnej, immunologii i farmakologii, które doprowadziły do poznania mechanizmów kancerogenezy i stworzenia celowanych leków, leczenie wzbogacone zostało o nowe opcje terapeutyczne. Obok chirurgii, radioterapii i chemioterapii, leczących już rozwinięty nowotwór, wyłoniły się pewne obiecujące kierunki zapobiegania powstawaniu nowotworów – chemoprewencja, która w przyszłości może doprowadzić do mniejszej zapadalności na SPT.