Postępowanie z pacjentem z podejrzeniem raka pęcherza moczowego w praktyce lekarza rodzinnego – algorytm diagnostyczny i zalecenia

Głównym celem artykułu jest przedstawienie zasad postępowania z pacjentem z podejrzeniem raka pęcherza moczowego zgłaszającym się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), ze szczególnym uwzględnieniem algorytmu diagnostycznego oraz kryteriów pilnego kierowania do poradni urologicznej. Omówiono charakterystykę kliniczną chorych, u których rozpoznaje się raka pęcherza moczowego, z podkreśleniem znaczenia krwiomoczu jako najczęstszego objawu. Zaprezentowano czynniki ryzyka zachorowania, takie jak palenie papierosów lub określone narażenie zawodowe, oraz wynikające z nich założenia czujności onkologicznej. Przedstawiono zalecane możliwości diagnostyczne dostępne w ramach świadczeń POZ. Przybliżono zasady szybkiego kierowania do urologa z wykorzystaniem karty DiLO. Zarysowano główne elementy współpracy lekarza rodzinnego i urologa w ramach ujednoliconej ścieżki diagnostycznej. Opracowany schemat został przygotowany przez zespół ekspertów Polskiego Towarzystwa Urologicznego na podstawie wytycznych Europejskiego Towarzystwa Urologicznego i uzyskał akceptację Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej oraz Porozumienia Zielonogórskiego. Celem pracy jest usprawnienie wczesnego rozpoznania i skrócenie czasu do rozpoczęcia leczenia poprzez standaryzację działań w POZ.

In this article, we outline the recommended approach to patients with suspected bladder cancer presenting to primary health care physicians, with particular emphasis on the diagnostic algorithm and criteria for urgent referral to a urology clinic. The clinical characteristics of patients diagnosed with bladder cancer are described, with special attention to hematuria as the most common presenting symptom. Risk factors such as cigarette smoking and specific occupational exposures are summarized, together with the importance of maintaining a high index of suspicion for cancer. Diagnostic options available within the primary health care setting are discussed. The principles of prompt referral using the DiLO system are explained, along with the key aspects of cooperation between family physicians and urologists within a standardized diagnostic pathway. The proposed scheme was developed by an expert board of the Polish Urological Association, based on the European Association of Urology guidelines, and has been endorsed by the Polish Society of Family Medicine and the Porozumienie Zielonogórskie. The aim of this work is to facilitate early detection and shorten the time to treatment initiation through standardization of diagnostic procedures in primary health care.