Jedną z podstawowych zasad medycyny jest stosowanie minimalnie skutecznej dawki leku. Również w nowoczesnej medycynie menopauzalnej zasada ta stanowi złoty standard. Jakkolwiek menopauzalna terapia hormonalna (MTH), a szczególnie jej postać niskodawkowa, jest terapią relatywnie bezpieczną, to stosowanie estrogenów i progestagenów u kobiet w okresie menopauzy może nieść ze sobą szereg poważnych zagrożeń (do najpoważniejszych należą rak sutka oraz powikłania ze strony układu sercowo-naczyniowego), a ryzyko tych powikłań jest zależne od dawki przyjmowanych hormonów. W związku z powyższym określenie „więcej znaczy lepiej” absolutnie nie znajduje uzasadnienia w odniesieniu do nowoczesnej terapii hormonalnej wieku menopauzy.

Kiedy w drugiej połowie lat 40. ubiegłego stulecia pojawiły się w Stanach Zjednoczonych pierwsze preparaty do estrogenowej terapii zastępczej zawierające skoniugowane estrogeny pochodzące z moczu ciężarnych klaczy (CEE), nikt nie przypuszczał, że w ten sposób ustalona zostanie na ok. 30 lat dawka standardowa estrogenu w terapii zastępczej na poziomie 1,25 mg CEE. Zastosowanie mniejszych dawek stało się możliwe po opublikowaniu w 1975 r. dowodów na efektywność działania osteoprotekcyjnego dawki 0,6 mg CEE. Prawdziwy początek ery małych dawek w MTH to rok 1990, kiedy to podczas 6. Kongresu Menopauzy w Bangkoku temat ten był jednym z wiodących. Pojawił się wówczas w literaturze fachowej termin compliance, będący miarą świadomej akceptacji przez pacjentkę terapii. Termin ten jest do dnia dzisiejszego jednym z ważniejszych mierników skuteczności MTH. Gwałtowny wzrost popularności niskodawkowej MTH obserwuje się od kilkunastu lat – literatura przedmiotu przynosi coraz więcej dowodów na zadowalającą skuteczność w poprawianiu jakości życia na drodze eliminowania objawów wypadowych oraz lepszą tolerancję MTH opartej na niskich dawkach steroidów [w odniesieniu do doustnej dawki estrogenu kategoria ta zawiera produkty zawierające

1 mg 17β-estradiolu (E2) lub mniej].

Względy bezpieczeństwa brane pod uwagę przy wyborze menopauzalnej terapii niskodawkowej to wg rekomendacji wielu towarzystw naukowych i grup eksperckich przesłanki wskazujące na mniejsze ryzyko rozwoju raka sutka i mniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia powikłań zatorowo-zakrzepowych.

Ponadto zastosowanie niskiej dawki estrogenu pozwala na użycie odpowiednio zredukowanej dawki progestagenu, pozwalając uzyskać zadowalającą ochronę...


Pełna treść artykułu...