Wstęp

Zachowania zdrowotne to rodzaj aktywności człowieka ukierunkowanej na utrzymanie i umacnianie zdrowia. Wewnętrzne umiejscowienie kontroli zdrowia sprzyja zachowaniom, takim jak: podejmowanie aktywności fizycznej, ograniczanie palenia tytoniu i spożywania alkoholu oraz utrzymanie prawidłowej masy ciała.

Cel pracy

Określenie związków pomiędzy wybranymi zachowaniami zdrowotnymi pielęgniarek a umiejscowieniem kontroli zdrowia.

Materiał i metody

Badania metodą sondażu diagnostycznego przeprowadzono w grupie 184 pielęgniarek województw lubelskiego i podkarpackiego. Wykorzystano autorski kwestionariusz ankiety oraz Wielowymiarową Skalę Umiejscowienia Kontroli Zdrowia MHLC-B. Dane poddano analizie statystycznej testem Anova.

Wyniki

W badanej grupie najwyżej oceniony został wymiar wewnętrznego umiejscowienia kontroli zdrowia. Wyższe wyniki dotyczące kontroli wewnętrznej uzyskały mieszkanki wsi niż miasta (p = 0,025) oraz badane w wieku 31–35 lat oraz 36–40 lat (p = 0,046). Pielęgniarki z najwyższą wartością w zakresie wewnętrznej kontroli częściej deklarowały codzienne spożywanie pieczywa ziarnistego w porównaniu ze spożywającymi go rzadziej niż raz w tygodniu (p = 0,049). Wyższy wskaźnik umiejscowienia kontroli zdrowia w zakresie wpływu innych uzyskały pielęgniarki wykonujące cytologię raz w roku niż te wykonujące ją co 3 lata (p = 0,026). Umiejscowienie kontroli zdrowia w zakresie kontroli wewnętrznej było wyższe u pielęgniarek deklarujących posiadanie stałego ginekologa w prywatnym gabinecie lekarskim w porównaniu z korzystającymi z wizyt w publicznym zakładzie opieki zdrowotnej (p = 0,016). Pielęgniarki mające masę ciała w zakresie normy uzyskały najwyższy wskaźnik w zakresie przypadku jako umiejscowienia kontroli zdrowia w porównaniu z osobami z nadwagą i otyłością (p = 0,003).

Wnioski

Badane pielęgniarki uzyskały wysokie wyniki w zakresie wewnętrznego umiejscowienia kontroli zdrowia, jednak podejmowane przez nie zachowania zdrowotne nie zawsze były warunkowane tym typem umiejscowienia kontroli zdrowia.