Wstęp. Wykonywanie zawodu leśnika oraz uprawianie myślistwa wiążą się z częstym przebywaniem w środowisku żerowania kleszczy i narażeniem na czynniki biologiczne. Borelioza z Lyme i zapalenie mózgu przenoszone przez kleszcze stanowią najczęściej rozpoznawane choroby odkleszczowe w Polsce.

Cel pracy. Ocena stopnia ekspozycji na choroby przenoszone przez kleszcze w grupie leśników i myśliwych na tle wielowymiarowej skali umiejscowienia kontroli zdrowia. Materiał i metody. Grupę badaną stanowiło 121 osób: 66 leśników, 15 myśliwych oraz 40 respondentów będących jednocześnie leśnikiem i myśliwym. W badaniu zastosowano metodę sondażu diagnostycznego z zastosowaniem autorskiego kwestionariusza ankiety oraz Wielowymiarowej Skali Umiejscowienia Kontroli Zdrowia (MHLC).

Wyniki. Leśnicy i myśliwi są narażeni na choroby przenoszone przez kleszcze. Wśród respondentów aż u 55,86% badanych w ostatnim roku miało miejsce 1–10 zakłuć przez kleszcze. Aż u 45,59% (n = 51) respondentów wykryto chorobę odkleszczową: w 50 przypadkach była to borelioza, a w jednym kleszczowe zapalenie mózgu. Badani w większości znali metody ochrony osobistej w profilaktyce zakażenia i stosowali się do nich. Liczba ukłuć przez kleszcze w ich opinii nie była jednak zależna od podejmowanych działań ostrożności.

Wnioski. Typy umiejscowienia kontroli zdrowia nie miały związku z działaniami podejmowanymi przez leśników i myśliwych po ukłuciu przez kleszcza. W rozpoznaniu choroby przenoszonej przez kleszcze istotne znaczenie ma obserwacja organizmu po ekspozycji.