Wstęp. Zachowania zdrowotne mają duży wpływ na stan zdrowia. Dotyczy to w szczególności pacjentów chorych przewlekle poddawanych zabiegom hemodializy, ponieważ przejawianie zachowań prozdrowotnych pozwoli im utrzymać jak najlepszą jakość życia. Dlatego konieczne jest poznanie oraz stosowanie się przez nich do zasad samoopieki, co oznacza pielęgnację dostępu naczyniowego do hemodializy, przestrzeganie właściwej diety, podejmowanie aktywności fizycznej, zapobieganie infekcjom, stosowanie profilaktyki chorób.

Cel. Celem pracy była ocena zachowań zdrowotnych oraz ryzykownych wśród chorych poddawanych hemodializie.

Materiał i metody. Badania przeprowadzono w sierpniu 2014 roku wśród 90 osób poddawanych hemodializie w jednej ze stacji dializ w Małopolsce z wykorzystaniem autorskiego kwestionariusza ankiety oraz Inwentarza Zachowań Zdrowotnych (IZZ) w adaptacji Z. Juszczyńskiego. Weryfikacji różnic między zmiennymi dokonano przy użyciu testu t dla prób niezależnych, testu Manna-Whitneya oraz Kruskala-Wallisa. Przyjęto poziom istotności p < 0,05.

Wyniki. Z badań wynika, że pacjenci wykazują braki we właściwej pielęgnacji jamy ustnej, co może stanowić czynnik ryzyka infekcji. Nawyki żywieniowe chorych są prawidłowe, ale poziom ich aktywności fizycznej jest niski. Chorzy niechętnie poszerzają wiedzę z zakresu choroby oraz zachowań prozdrowotnych. Więcej zachowań prozdrowotnych wykazywały kobiety.

Wnioski. Poziom samoopieki chorych hemodializowanych nad dostępem naczyniowym jest niewystarczający, co stwarza znaczące ryzyko infekcji.

Problemy Pielęgniarstwa 2015; 23 (4): 452–457