Wstęp

Celem artykułu jest dogłębna analiza częstości oraz przyczyn włączania antybiotykoterapii w ostatnim tygodniu życia u chorych objętych opieką paliatywną przebywających w hospicjum stacjonarnym.

Materiał i metody

Retrospektywna analiza dokumentacji medycznej pacjentów przebywających w hospicjum stacjonarnym od 1 stycznia do 30 kwietnia 2024 r. Do szczegółowej analizy statystycznej wykorzystano dane chorych, którzy zmarli podczas pobytu w hospicjum stacjonarnym.

Wyniki

Z grupy 173 chorych przyjętych do hospicjum stacjonarnego w badanym okresie czasu zmarło 128 osób (73,9%). Antybiotykoterapia w ostatnich 7 dniach życia była zastosowana u 49,2% pacjentów (95% CI: 40,6–57,9). Spośród nich 61,9% (95% CI: 49,9–73,9) otrzymywało jeden antybiotyk, a 6,4% (95% CI: 0,3–12,4) otrzymało trzy lub więcej antybiotyków. Najczęściej stosowanym antybiotykiem był ceftriakson, następnie ciprofloksacyna i metronidazol, stosowane w odpowiednio 46,0%, 25,4% oraz 25,4% przypadków. Najczęstszą przyczyną włączenia antybiotykoterapii były stwierdzone nowe zmiany osłuchowe w płucach, sugerujące rozpoznanie zapalenia płuc (31,8% chorych). U kolejnych 23,8% był to wzrost parametrów stanu zapalnego we krwi, takich jak stężenie białka C-reaktywnego i/lub pojawienie się leukocytozy i neutrofilii w morfologii krwi obwodowej. Stan ogólny chorych w chwili włączenia antybiotykoterapii w 69,8% przypadków był oceniany jako ciężki.

Wnioski

U około połowy dorosłych chorych objętych opieką paliatywną w hospicjum stacjonarnym w ciągu ostatnich 7 dni życia włączono antybiotykoterapię. Najczęstszymi wskazaniami było podejrzenie zapalenia płuc oraz narastanie parametrów stanu zapalnego bez udokumentowanego źródła zakażenia. W ocenie autorów podjęcie decyzji terapeutycznej dotyczącej zastosowania lub wstrzymania się od włączenia antybiotykoterapii w tej grupie chorych jest poważnym wyzwaniem z uwagi na trudności w odróżnieniu obrazu klinicznego świadczącego o zakażeniu bakteryjnym od objawów związanych z progresją choroby. Z uwagi na brak rekomendacji oraz zaleceń dotyczących stosowania antybiotykoterapii w ostatnich dniach życia u chorych objętych opieką hospicjum konieczne jest przeprowadzenie dalszych badań oceniających zasadność antybiotykoterapii w populacji umierających chorych objętych opieką paliatywną w celu ułatwienia podjęcia decyzji terapeutycznej oraz ograniczenia stosowania terapii daremnej.